Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'nin demografik ve topografik yapısı arasındaki ilişkiyi analiz eden bir araştırmacı, üç farklı yöre (XX, YY ve ZZ) için aşağıdaki yoğunluk endekslerini saptamıştır:

- XX yöresinde Fizyolojik Nu¨fus Yog˘unlug˘uAritmetik Nu¨fus Yog˘unlug˘u\frac{\text{Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu}}{\text{Aritmetik Nüfus Yoğunluğu}} oranı yaklaşık 1,11,1 düzeyindedir.
- YY yöresinde Fizyolojik Nu¨fus Yog˘unlug˘uAritmetik Nu¨fus Yog˘unlug˘u\frac{\text{Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu}}{\text{Aritmetik Nüfus Yoğunluğu}} oranı yaklaşık 5,85,8 olarak ölçülmüştür.
- ZZ yöresinde Fizyolojik Nu¨fus Yog˘unlug˘u−Tarımsal Nu¨fus Yog˘unlug˘u\text{Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu} - \text{Tarımsal Nüfus Yoğunluğu} farkı, hem ülke ortalamasının hem de diğer yörelerin çok üzerindedir.

Bu verilere dayanarak, söz konusu yörelerle ilgili yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisine kesinlikle ulaşılamaz?

  1. A
    XX yöresinde tarım arazilerinin toplam yüz ölçümü içindeki payı, YY yöresine göre oldukça yüksektir.
  2. B
    YY yöresinde yer şekillerinin engebeli olması, tarım yapılabilecek alanları toplam yüz ölçümüne göre kısıtlamıştır.
  3. C
    ZZ yöresinde tarım dışı sektörlerde (sanayi, hizmet) istihdam edilen nüfusun tarım alanları üzerindeki baskısı fazladır.
  4. XX yöresinin toplam nüfus miktarı, yer şekilleri yerleşmeye daha uygun olduğu için YY yöresinden daha fazladır.Answer
  5. E
    YY yöresindeki gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki fark, XX yöresine göre daha belirgindir.

Answer

Yoğunluk endeksleri ve oranları, bir yerin toplam nüfus miktarını belirlemek için yeterli değildir; bu nedenle X yöresindeki toplam nüfusun Y'den fazla olduğu sonucuna ulaşılamaz.
Verilen oranlar ve farklar, yörelerin arazi kullanım özellikleri (düzlük/engebe) ve nüfus yapısı (kentsel baskı) hakkında bilgi sağlasa da, toplam nüfus miktarını mutlak olarak vermez. Yer şekilleri sade olan bir yörede nüfus seyrek de olabilir.

Step-by-Step Solution

1
Fizyo-aritmetik yoğunluk oranının anlamını çözümle.
FNYANY=Toplam Nu¨fus/Tarım AlanıToplam Nu¨fus/Toplam Alan=Toplam AlanTarım Alanı\frac{FNY}{ANY} = \frac{\text{Toplam Nüfus} / \text{Tarım Alanı}}{\text{Toplam Nüfus} / \text{Toplam Alan}} = \frac{\text{Toplam Alan}}{\text{Tarım Alanı}}
Bu oran, bir yörenin ne kadarının tarıma elverişli (düz) olduğunu anlamamızı sağlar.
2
X ve Y yörelerini topoğrafik olarak karşılaştır.
X yöresinde oran 1,11,1 (tarım alanı toplam alanın yaklaşık %91\%91'i), Y yöresinde oran 5,85,8 (tarım alanı toplam alanın yaklaşık %17\%17'si).
X yöresi düz (sade), Y yöresi ise engebeli bir yapıya sahiptir.
3
Z yöresindeki farkın (FNY−TNYFNY - TNY) neyi temsil ettiğini belirle.
FNY−TNY=Toplam Nu¨fus−Tarımsal Nu¨fusTarım Alanı=Tarım Dıs¸ı Nu¨fusTarım AlanıFNY - TNY = \frac{\text{Toplam Nüfus} - \text{Tarımsal Nüfus}}{\text{Tarım Alanı}} = \frac{\text{Tarım Dışı Nüfus}}{\text{Tarım Alanı}}
Bu fark, yöredeki kentli ve sanayi nüfusunun tarım arazileri üzerindeki yoğunluğunu gösterir.
4
Nüfus yoğunluğu ile toplam nüfus miktarının farkını değerlendir.
Aritmetik yoğunluk veya diğer oranlar, toplam nüfus verisi (mutlak değer) olmadan kıyaslanamaz.
Bir yerin yoğun olması, oranın toplam nüfusunun bir başka yerden fazla olduğu anlamına gelmez (örneğin Doğu Karadeniz sahil şeridi engebelidir ve yoğundur, ancak düz olan Konya'dan toplamda daha az nüfuslu olabilir).

Key Concept

Nüfus yoğunlukları (Aritmetik, Fizyolojik, Tarımsal) arasındaki matematiksel ilişkiler ve bu ilişkilerin topoğrafya/ekonomi ile korelasyonu.

Hints

1
Fizyolojik yoğunluğun aritmetik yoğunluğa bölünmesinin hangi arazi verisini (Toplam Alan/Tarım Alanı\text{Toplam Alan} / \text{Tarım Alanı}) verdiğini düşünün.
2
Farkın (FNY−TNYFNY - TNY) yüksek olması, o yörede tarım yapanlar dışındaki kişilerin (şehirli nüfusun) tarım arazilerine oranla ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.
3
Yoğunluk bir orandır; X ve Y'nin yüz ölçümlerini bilmeden sadece yoğunluk endekslerine bakarak toplam nüfusu kıyaslayamazsınız.

Practice More

Farklı bölümlerdeki tarımsal nüfus yoğunluğu değişimlerini, tarımda makineleşme ve arazi engebesi parametreleriyle birlikte inceleyen sorular çözün.

Alternative Method

Matematiksel sağlama yöntemi: X yöresini İç Anadolu düzlükleri, Y yöresini Doğu Karadeniz kıyıları gibi düşünerek her bir şıkkın coğrafi mantığını bu örnekler üzerinden test edebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

More questions from this topic