Question

Difficulty: HardEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nde vakıf müessesesi, sosyal yardımlaşmanın temel direği olmuştur. Klasik dönemde genellikle gelir getiren mülkler (dükkan, han, hamam) vakfedilirken, XVI. yüzyıldan itibaren nakit paranın da vakfedilerek işletilmesi yaygınlaşmıştır. Bu uygulama, özellikle kredi ihtiyacı olan küçük üreticiler ve esnaf için önemli bir finansman kaynağı oluşturmuş; ancak paranın bir kâr payı (nemâ) karşılığında ödünç verilmesi dönemin uleması arasında ciddi fıkhi tartışmalara yol açmıştır.

Şeyhülislam Ebussuud Efendi'nin cevaz vermesiyle hukuki bir zemin kazanan, nakit paranın "muamele-i şer'iyye" yöntemleriyle işletildiği bu ekonomik kurum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Para VakıflarıAnswer
  2. B
    İltizam Sistemi
  3. C
    Esham Uygulaması
  4. D
    Malikâne Usulü
  5. E
    Gedik Sistemi

Answer

Osmanlı Devleti'nde nakit paranın kredi olarak işletilmesini sağlayan ve Ebussuud Efendi'nin onayıyla yaygınlaşan kurum Para Vakıflarıdır.
Para Vakıfları, nakit sermayenin vakıf yoluyla sosyal ve ekonomik hayata kazandırılmasıdır. Ebussuud Efendi, bu vakıfların meşruiyetini 'muamele-i şer'iyye' (dolaylı kredi yöntemleri) ile savunarak Osmanlı esnafının finansman ihtiyacının karşılanmasını sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Dönem ve aktör analizi yapılması
XVI. yüzyıl ve Şeyhülislam Ebussuud Efendi vurgusu, konunun klasik dönem sonu ve hukukileşme süreciyle ilgili olduğunu gösterir.
Soruda verilen tarihsel ipuçları doğru kuruma yönlendirmek için kritiktir.
2
Ekonomik mekanizmanın tanımlanması
Nakit paranın vakfedilmesi ve bunun bir kâr payı (nemâ) karşılığında esnafa kredi olarak verilmesi vurgulanmıştır.
Bu mekanizma, Osmanlı finans tarihine özgü olan Para Vakıfları modelini tanımlar.
3
Kavramsal ayrıştırma yapılması
İltizam, Esham ve Malikâne gibi vergi/borçlanma sistemleri elenerek vakıf odaklı tek seçenek olan doğru terime ulaşılır.
Seçenekler arasındaki diğer terimler vergi toplama veya devlet borçlanması ile ilgilidir.

Key Concept

Para Vakıfları ve Osmanlı Finansal Kredi Yapısı

Hints

1
Bu kurum, modern bankacılığın temelindeki 'kredi sağlama' işlevini Osmanlı vakıf sistemi içinde yürütmüştür.
2
Özellikle XVI. yüzyılda İmam Birgivi gibi alimler bu sistemin faiz olduğunu savunarak karşı çıkmışlardır.
3
Nakit paranın vakfedilmesi anlamına gelen bu terim, adını doğrudan 'Para' kelimesinden alır.

Practice More

Osmanlı'da finansal sistemin diğer unsurları olan Lonca sandıkları (Orta Sandığı) ile Para Vakıfları arasındaki benzerlikleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question