Mart Vakası, Türk siyasi tarihinde doğrudan meşrutiyet rejimini ve anayasal düzeni hedef alan ilk isyan hareketi olması bakımından kritik bir öneme sahiptir. İsyanın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasının ardından meclis kararıyla . Abdülhamit tahttan indirilmiş ve yılında anayasada köklü değişiklikler yapılmıştır. Buna göre, anayasa değişiklikleri ile hükümetin (Heyet-i Vükela) artık padişaha değil de Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu tutulması, aşağıdakilerden hangisinin Osmanlı siyasi hayatındaki en somut göstergesidir?
- AMilli egemenlik ilkesinin kayıtsız şartsız kabul edilerek saltanat sisteminden vazgeçildiğinin
- Yasama organının yürütme üzerindeki denetim gücünü artırarak meclis üstünlüğü ilkesine yaklaşıldığınınAnswer
- CPadişahın tüm yetkilerinin sembolik hale getirilerek cumhuriyet rejimine fiilen geçildiğinin
- DOrdunun yönetimdeki sivil bürokrasi üzerindeki mutlak vesayetinin anayasal güvenceye kavuştuğunun
- E1876 Anayasası'nın tamamen yürürlükten kaldırılarak yeni bir anayasal düzenin kurulduğunun
Answer
Hükümetin (yürütme) meclise (yasama) karşı sorumlu tutulması, yasama organının yürütme üzerindeki denetim gücünü artırarak meclis üstünlüğü ilkesine yaklaşıldığının en somut göstergesidir.
Hükümetin padişaha değil meclise karşı sorumlu olması, parlamenter demokrasinin en temel kuralıdır. Bu kural sayesinde meclis, hükümetin faaliyetlerini denetleyebilir, güvenoyu veya gensoru gibi mekanizmalarla hükümeti düşürebilir. 1909 değişiklikleriyle bu kuralın getirilmesi, Osmanlı devlet yönetiminde 'kişisel otorite' yerine 'meclis iradesinin' belirleyici hale gelmeye başladığını tescil eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Parlamenter sistemin güçlenmesi ve meclis üstünlüğü
Hints
1
Hükümetin kime karşı 'hesap verdiği' (sorumlu olduğu), o sistemdeki en güçlü kurumun hangisi olduğunu belirler.
Practice More
1909 anayasa değişiklikleri ile padişahın 'meclisi fesih yetkisi'nin nasıl kısıtlandığını araştırarak yasama-yürütme dengesindeki değişimi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s