Examkin

Question

Difficulty: Very hardSıfatlar (Ön Adlar)

Türkçede bazı niteleme sıfatları, yapı bakımından bir belirtisiz isim tamlamasıdır. Bu tür yapılar, herhangi bir sıfat yapım eki ( -lı, -sız, -ki vb.) almadan bir ismin önüne gelerek o ismi niteleme görevini üstlenirler. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir sıfat kullanılmıştır?

  1. A
    Kurumun vatansever personeli, mesai mefhumu gözetmeksizin devletin bekası için özveriyle çalışmaya devam ediyor.
  2. Arşivdeki saman sarısı dosyalarda yer alan yazışmalar, cumhuriyetin ilk yıllarındaki bürokratik yapıyı tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.Answer
  3. C
    Bazı projelerin maliyet analizleri yapılmadan hayata geçirilmesi, kamu kaynaklarının verimsiz kullanılmasına yol açabilir.
  4. D
    Dış işlerinde yirmi yıllık bir tecrübeye sahip olan büyükelçi, bölgedeki diplomatik krizin çözümünde kilit rol oynadı.
  5. E
    Kriz anlarında oldukça sakin davranan yöneticiler, stratejik hataların önüne geçerek kurumun itibarını korumayı başardılar.

Answer

Cümledeki 'saman sarısı' ifadesi, 'saman' ve 'sarısı' kelimelerinden oluşan bir belirtisiz isim tamlaması yapısındadır ve 'dosyalar' ismini niteleyen bir niteleme sıfatı görevini üstlenmiştir.
İkinci cümlede yer alan 'saman sarısı' söz öbeği, 'saman' ve 'sarısı' kelimelerinden oluşan bir belirtisiz isim tamlamasıdır. Bu tamlama, kendisinden sonra gelen 'dosyalar' ismini renk yönünden niteleyerek niteleme sıfatı görevini üstlenmiştir. Herhangi bir sıfat yapım eki almadan bu görevi üstlenmesi, sorudaki teknik tanıma tam uyum sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki niteleme sıfatlarını tespit edin.
A'da 'vatansever', B'de 'saman sarısı', D'de 'yirmi yıllık', E'de ise sıfat yerine zarf (sakin) kullanılmıştır.
Sıfatlar isimleri, zarflar ise fiilleri veya fiilimsileri niteler.
2
Tespit edilen sıfatların iç yapısını (morfolojik yapısını) analiz edin.
'Saman sarısı' sıfatı: saman (isim) + sarı (isim) + -sı (3. tekil iyelik eki).
Soruda istenen 'belirtisiz isim tamlaması' yapısını doğrulamak gerekir.
3
Sıfatın herhangi bir sıfat yapım eki alıp almadığını kontrol edin.
'Saman sarısı' ifadesinde -lı, -sız gibi bir sıfat yapım eki yoktur; ifade doğrudan tamlama haliyle ismi nitelemektedir.
Kurallı birleşik sıfatların diğer türlerinden (ekli türler) ayırt edilmesi amaçlanır.

Key Concept

İsim tamlaması yapısındaki niteleme sıfatları

Hints

1
Cümlelerdeki sıfatları bulurken isme 'Nasıl?' sorusunu sorun ancak sıfatın kendi içindeki kelime grubuna dikkat edin.
2
Aradığınız sıfatın içinde bir iyelik eki (-ı, -i, -u, -ü, -sı, -si...) olması ve bu ekle beraber bir isim tamlaması kurması gerekir.
3
'Vişne çürüğü', 'limon sarısı', 'deniz mavisi' gibi renk bildiren belirtisiz isim tamlamalarının nasıl sıfatlaştığını düşünün.

Practice More

Kurallı birleşik sıfatların diğer oluşum yollarını (örneğin: saçı uzun çocuk - iyelik ekiyle yer değiştirme) tekrar edin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Sıfatlar (Ön Adlar)

More questions from this topic