Question

Difficulty: MediumDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nde XIX. yüzyılda II. Mahmud döneminden itibaren gerçekleştirilen idari reformlar sonucunda, klasik merkez teşkilatının temelini oluşturan Divan-ı Hümayun kaldırılmış ve yerine Avrupaî tarzda nezaretler (bakanlıklar) kurulmuştur. Bu değişim süreciyle birlikte geleneksel görevlilerin yetki ve sorumlulukları yeni oluşturulan bu kurumlara devredilmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen klasik dönem görevlisi ve bu görevlinin yetkilerinin devredildiği modern kurum eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Sadrazam - Başvekalet
  2. B
    Defterdar - Maliye Nezareti
  3. C
    Reisülküttab - Hariciye Nezareti
  4. D
    Kazasker - Maarif ve Adliye Nezaretleri
  5. Nişancı - ŞeyhülislamlıkAnswer

Answer

Nişancı - Şeyhülislamlık eşleştirmesi yanlıştır.
Nişancı, Osmanlı merkez teşkilatında Kalemiye sınıfının en üst düzey temsilcilerinden biri olup devletin kanunlarını düzenlemek, arazi kayıtlarını (tahrir) tutmak ve belgeler üzerine padişahın tuğrasını çekmekle görevlidir. XIX. yüzyıldaki idari reformlar sırasında Nişancılık makamı kaldırılmış ve bu görevler Defterhane-i Amire ile Sadaret Mektubî Kalemi gibi teknik ve bürokratik birimlere devredilmiştir. Şeyhülislamlık ise İlmiye sınıfına mensup bir makamdır ve modernleşme sürecinde 'Bab-ı Meşihat' adıyla dini işleri yürütmeye devam etmiştir; Nişancı'nın idari görevlerini devralmamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Klasik dönem merkez teşkilatı üyelerinin temel görev alanlarını belirle.
Sadrazam (yönetim), Defterdar (maliye), Reisülküttab (diplomasi), Kazasker (hukuk/eğitim) ve Nişancı (bürokrasi/tapu-kadastro/kanun) görevlerini yürütür.
Görevlilerin uzmanlık alanlarını saptamak, modern kurumlarla eşleştirme yapmak için temel teşkil eder.
2
XIX. yüzyıldaki nezaret (bakanlık) sistemine geçişin mantığını analiz et.
Geleneksel yetkiler, Avrupaî tarzda kurulan ve uzmanlık alanına göre ayrılan yeni bakanlıklara devredilmiştir.
Kurumsal dönüşümün hangi görevliden hangi kuruma doğru gerçekleştiğini anlamak için gereklidir.
3
Nişancı ve Şeyhülislamlık arasındaki görev ve sınıf farkını değerlendir.
Nişancı Kalemiye sınıfına ait idari bir görevliyken, Şeyhülislamlık İlmiye sınıfına ait dini bir makamdır. Nişancı'nın yetkileri dini bir otoriteye devredilmemiştir.
Hatalı olan eşleştirmeyi sınıfsal ve görevsel farklar üzerinden kanıtlamak için gereklidir.

Key Concept

Osmanlı Merkez Teşkilatının Modernleşme Süreci ve Kurumsal Dönüşüm

Practice More

II. Mahmud döneminde kurulan 'Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye' ve 'Dar-ı Şura-yı Bab-ı Ali' gibi danışma ve yargı meclislerinin klasik dönemdeki hangi kurumların (Divan-ı Hümayun vb.) yerini aldığını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Görevlilerin ait olduğu sınıfları (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) hatırlayarak, Kalemiye sınıfına ait bir görevlinin (Nişancı) yetkilerinin İlmiye sınıfına ait bir kuruma (Şeyhülislamlık) devredilmesinin idari mantığa aykırı olduğunu fark etmek.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question