Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'nin yer şekilleri içerisinde ovalar; oluşum kökenlerine göre tektonik, karstik ve delta ovaları olarak sınıflandırılmaktadır. Bu ovaların dağılışı, Türkiye'nin jeolojik yapısı ve jeomorfolojik gelişimi ile doğrudan ilişkilidir.

Aşağıda bazı oluşum özellikleri verilmiştir:

I. Çözünebilen kayaçların bulunduğu alanlardaki karstik süreçlerle (polye) oluşan ovalar.
II. Akarsu biriktirmesiyle kıyı çizgisinin deniz yönünde ilerlemesi sonucu oluşan ovalar.
III. Levha hareketlerine bağlı çöküntü alanlarında (graben veya dağ içi) gelişen ovalar.

Buna göre; I, II ve III numaralı oluşum türlerine sırasıyla örnek teşkil eden ovaların batıdan doğuya doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    Tefenni - Menemen - Muş
  2. Acıpayam - Silifke - YüksekovaAnswer
  3. C
    Elmalı - Pasinler - Menemen
  4. D
    Kestel - Gediz - Silifke
  5. E
    Korkuteli - Çukurova - Acıpayam

Answer

Acıpayam - Silifke - Yüksekova dizilimi hem oluşum türlerini (Karstik - Delta - Tektonik) doğru karşılamakta hem de Türkiye'nin batısından doğusuna doğru coğrafi olarak sıralanmaktadır.
Verilen tanımlara göre I karstik, II delta ve III tektonik ovaları ifade etmektedir. Acıpayam ovası Göller Yöresi'ndeki karstik (polye) oluşumlardan biridir. Silifke ovası Göksu nehrinin taşıdığı alüvyonlarla oluşmuş bir delta ovasıdır. Yüksekova ise Doğu Anadolu'da yer alan bir dağ içi tektonik çöküntü ovasıdır. Bu üç ovanın konumu sırasıyla 29°, 34° ve 44° Doğu boylamları civarında olup batıdan doğuya doğru sıralanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Oluşum türlerini tanımla
I: Karstik (Polye), II: Delta, III: Tektonik (Çöküntü/Dağ içi).
Soruda verilen tanımların hangi temel ova türlerine karşılık geldiğini belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki ovaları oluşum türlerine göre sınıflandır
Acıpayam (Karstik), Silifke (Delta), Yüksekova (Tektonik) eşleşmesi I-II-III sırasına uygundur.
Her seçeneğin verilen kavramsal çerçeveye uygunluğu denetlenir.
3
Coğrafi boylam dizilimini kontrol et
Acıpayam (29°D) < Silifke (34°D) < Yüksekova (44°D).
Seçilen ovaların Türkiye haritası üzerindeki konumlarının batıdan doğuya (küçük boylamdan büyük boylama) doğru olduğu teyit edilir.

Key Concept

Türkiye'deki ovaların oluşum mekanizmaları ve boylam bazlı coğrafi dağılışı.

Hints

1
I numaralı tanımın 'TAKKE' (Tefenni, Acıpayam, Korkuteli, Kestel, Elmalı) şifresiyle bilinen karstik ovalardan biri olması gerektiğini unutmayın.
2
II numaralı tanım bir akarsuyun denizi doldurmasıyla oluşan 'Delta' ovalarını ifade eder. Seçeneklerde bu konumda Silifke, Menemen veya Çukurova gibi örnekler aramalıyız.
3
Türkiye'de boylam dereceleri batıdan (26°) doğuya (45°) doğru artar. Ege kıyısındaki bir ovanın (Menemen) Akdeniz veya Doğu Anadolu'daki bir ovadan daha batıda olduğunu hatırlayın.

Practice More

Karstik ovaların (polye) tarımsal açıdan su sorunu yaşaması ile delta ovalarının sulama avantajlarını karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Ovaları

More questions from this topic