Question

Difficulty: EasyTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ormanlar

Türkiye'de iklim elemanlarından sıcaklık ve nemin değişimi, ormanların hem coğrafi bölgelere hem de dağ yamaçları boyunca belirli yükseltilere göre farklı kuşaklar oluşturmasına neden olur. Özellikle sıcaklık ve nem isteği fazla olan geniş yapraklı ağaçlar ile soğuğa dayanıklı iğne yapraklı ağaçların dağılışı bu duruma belirgin bir örnektir.

Bu bilgiye göre, Türkiye'deki orman kuşaklarının oluşumu ve dağılışı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bir dağ yamacı boyunca yükseldikçe sıcaklığın azalması sonucunda geniş yapraklı ormanlar, yerini önce karışık sonra da iğne yapraklı ormanlara bırakır.Answer
  2. B
    Dağların yüksek kesimlerine çıkıldıkça artan sıcaklıklar, iğne yapraklı ağaçların yerini tamamen geniş yapraklı ağaçlara bırakmasını sağlar.
  3. C
    Dağların zirvelerine doğru çıkıldıkça, nem ihtiyacı fazla olan geniş yapraklı ormanların yoğunluğu deniz seviyesine kıyasla giderek artar.
  4. D
    Türkiye'deki dağlık alanlarda orman alt sınırı ile üst sınırı arasında sadece iğne yapraklı ağaçlar bulunur, geniş yapraklı türler orman kuşağı oluşturmaz.
  5. E
    Dağ yamaçları boyunca yükseltinin artması sıcaklık koşullarını değiştirmediği için, dağın eteğinden zirvesine kadar tek tip geniş yapraklı orman kuşağı kesintisiz devam eder.

Answer

Bir dağ yamacı boyunca yükseldikçe sıcaklığın azalması sonucunda geniş yapraklı ormanların, yerini önce karışık sonra da iğne yapraklı ormanlara bırakması doğrudur.
Doğru seçenekte belirtildiği gibi, bir dağ yamacı boyunca yükseltinin artması sıcaklığın kademeli olarak düşmesine neden olur. Ilıman koşullara ihtiyaç duyan geniş yapraklı ormanlar alt kesimlerde yer alırken, sıcaklık düştükçe araya iğne yapraklıların da girmesiyle karışık ormanlar, daha da yüksekte ise soğuğa tam dayanıklı saf iğne yapraklı ormanlar görülür. Bu durum bitki örtüsünün dikey dağılışı kuralının temelidir.

Step-by-Step Solution

1
Yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisini değerlendirin.
Dağ yamaçlarında deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça her 200 metrede sıcaklık yaklaşık 1°C azalır.
Bitki örtüsü kuşaklarının dikey değişimindeki temel belirleyici faktör sıcaklıktır.
2
Ağaç türlerinin sıcaklık ve nem isteklerini sınıflayın.
Geniş yapraklı ağaçlar ılıman iklimleri (alt kesimler) severken, iğne yapraklı ağaçlar soğuğa daha dayanıklıdır (yüksek kesimler).
Farklı iklim şartları bitkilerde farklı fiziksel adaptasyonlar gerektirir.
3
Sıcaklık değişimi kuralı ile ağaç türlerini eşleştirerek dikey dağılımı belirleyin.
Dağın altından zirvesine doğru sırasıyla; geniş yapraklı, karışık ve iğne yapraklı orman kuşakları dizilir.
Ağaçların çevresel tolerans sınırlarına göre dağ yamacında oluşturdukları doğal sıralama budur.

Key Concept

Dağ yamaçlarında bitki örtüsünün sıcaklığa bağlı dikey kuşaklar oluşturması

Hints

1
Bir dağa tırmandığınızı düşünün; dağın eteklerinden yukarılara doğru çıktıkça havanın nasıl değiştiğini (soğuduğunu) hatırlayınız.
2
Geniş yapraklı ağaçların ılıman hava şartlarını, iğne yapraklı ağaçların ise soğuk ve sert hava şartlarını daha çok sevdiğini düşünerek dağılımı eşleştiriniz.
3
Sıcaklığın düştüğü yüksek kesimlerde ağaçlar soğuğa adapte olmak için yapraklarını küçültürler. Bu nedenle dağın alt kesimlerinde geniş yapraklılar, üst kesimlerinde iğne yapraklılar bulunur.

Practice More

Farklı coğrafi bölgelerde orman alt ve üst sınırlarını etkileyen temel faktörleri (enlem ve nem faktörleri) inceleyen sorulara da göz atarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question