Question

Difficulty: MediumParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye kıyıları boyunca bilimsel çalışmalar yürüten bir araştırma gemisindeki heyet, rotaları süresince yaptıkları hassas ölçümlerde; yerçekimi kuvvetinin giderek arttığını ve ardışık iki boylam arasındaki kuş uçuşu mesafenin daraldığını kaydetmiştir.

Buna göre, araştırma gemisinin izlediği rota aşağıdakilerin hangisinde verilen şehirler arasında gerçekleşmiş olabilir?

  1. A
    Samsun'dan Mersin'e
  2. B
    İzmir'den Van'a
  3. Muğla'dan İstanbul'aAnswer
  4. D
    Sinop'tan Hatay'a
  5. E
    Antalya'dan Kıbrıs'a

Answer

Araştırma gemisinin izlediği rota Muğla'dan İstanbul'a doğru olan güney-kuzey yönlü hareket olmalıdır.
Heyetin gözlemlediği değişimler (yerçekimi artışı ve boylam daralması), mutlak konum özellikleri gereği Türkiye'de güneyden kuzeye doğru gidildiğinde gerçekleşir. Seçenekler incelendiğinde; Muğla'dan İstanbul'a yapılan yolculuk, enlem derecesinin artmasıyla (yaklaşık 37°'den 41°'ye) sonuçlanır. Bu durum hem Dünya'nın geoit şeklinden dolayı yerçekiminin artmasına hem de meridyenlerin kutuplara yaklaşması nedeniyle aralarındaki mesafenin kısalmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Yerçekimi kuvvetinin enlemle ilişkisini analiz etme
Yerçekimi, Dünya'nın kutuplardan basık (geoit) şekli nedeniyle kutuplara gidildikçe artar. Türkiye'de bu, güneyden kuzeye bir hareketi gerektirir.
Kutup noktaları yerin merkezine Ekvator'dan daha yakındır, bu da çekim gücünü artırır.
2
Boylamlar (meridyenler) arası mesafenin değişimini inceleme
Meridyenler Ekvator'da en geniş aralığa sahipken kutup noktalarında birleşirler. Bu nedenle kuzeye gidildikçe aradaki mesafe daralır.
Dünya'nın küresel şekli nedeniyle meridyenler kutuplara doğru birbirine yaklaşır.
3
Seçeneklerdeki şehirlerin coğrafi konumlarını karşılaştırma
Muğla yaklaşık 37° Kuzey enleminde, İstanbul ise yaklaşık 41° Kuzey enleminde yer alır. Rota güneyden kuzeye doğrudur.
Soruda belirtilen her iki değişimin (artış ve daralma) aynı anda gerçekleşmesi için geminin net bir şekilde kuzeye ilerlemesi gerekir.

Key Concept

Türkiye'de güneyden kuzeye gidildikçe enlem derecesi artar; buna bağlı olarak yerçekimi artarken meridyenler arası mesafe daralır.

Hints

1
Dünya'nın geoit şekli ve meridyenlerin kutuplarda birleşmesi kuralını düşünün.
2
Yerçekimi kutuplara gidildikçe artar, meridyenler arası mesafe ise daralır. Bu rotanın yönü ne olmalıdır?
3
Geminin rotası güneyden kuzeye doğrudur. Seçeneklerdeki illerin kuzey-güney konumlarını karşılaştırın.

Practice More

Benzer bir mantıkla, aynı rota boyunca çizgisel dönüş hızının ve alacakaranlık süresinin nasıl değiştiğini değerlendirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 10s
Rate this question