Question

Difficulty: MediumSes Bilgisi

"Raporun ayrıntılarını incelerken sabretmesi gerektiğini biliyor, yüreğindeki heyecanla kaydettiği verilerin doğruluğunu hissediyordu." Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünsüz yumuşaması
  2. B
    Ünsüz benzeşmesi
  3. C
    Ünsüz türemesi
  4. D
    Ünlü düşmesi
  5. Ünlü daralmasıAnswer

Answer

Cümle içerisinde ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünsüz türemesi örnekleri bulunurken ünlü daralmasına dair bir örnek bulunmamaktadır.
Cümledeki kelimeler incelendiğinde; 'ayrıntı' (ayır-), 'sabretmesi' (sabır) ve 'kaydettiği' (kayıt) kelimelerinde ünlü düşmesi; 'yüreğindeki', 'kaydettiği' ve 'hissediyordu' kelimelerinde ünsüz yumuşaması; 'kaydettiği' (et-ti) kelimesinde ünsüz benzeşmesi; 'hissediyordu' (his-s-et) kelimesinde ünsüz türemesi görülür. Ancak hiçbir kelimede 'a, e' ünlülerinin 'ı, i, u, ü'ye dönüştüğü bir ünlü daralması yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Ünlü düşmesi olan kelimeleri tespit etme
ayrıntı (ayır-), sabretmesi (sabır), kaydettiği (kayıt)
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan kelimeler ünlüyle başlayan ek aldıklarında veya birleştiklerinde orta hece ünlüsü düşer.
2
Ünsüz yumuşaması olan kelimeleri tespit etme
yüreğindeki (yürek-i), kaydettiği (et-tik-i), hissediyordu (hisset-iyor)
Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünsüzler yumuşar (b, c, d, g/ğ).
3
Ünsüz benzeşmesi ve türemesi olan kelimeleri tespit etme
kaydettiği (et-ti -> benzeşme), hissediyordu (his-s-et -> türeme)
Sert ünsüzden sonra sert ünsüz gelmesi benzeşme; iki ünlü arasında veya yardımcı eylemle birleşmede ünsüz artışı türemedir.
4
Ünlü daralması kontrolü yapma
biliyor (bil-), hissediyordu (hisset-)
Ünlü daralması için fiilin sonunun 'a' veya 'e' ile bitip '-yor' eki alması gerekir. Bu kelimelerde böyle bir durum yoktur.

Key Concept

Ses Bilgisi (Ses Olayları)

Hints

1
Cümledeki kelimelerin köklerini düşünerek ek aldıklarında uğradıkları değişimlere odaklanın.
2
'-yor' eki alan kelimelerin köklerine bakın; eğer kök 'a' veya 'e' ile bitmiyorsa ünlü daralması olmayabilir.
3
'Ayır-', 'sabır', 'kayıt', 'yürek' ve 'his' kelimelerindeki değişimleri tek tek analiz edin; geriye kalan ses olayı cevabınız olacaktır.

Practice More

Benzer bir cümlede 'başlıyor' veya 'bekliyor' gibi ünlü daralması içeren kelimeleri bulmaya çalışın.

Alternative Method

Kelime kelime analiz yerine, şıklardan giderek cümlede o ses olayına örnek arayabilirsiniz. Örneğin 'türeme' var mı diye bakıp 'hisset-' kelimesini yakalamak süreci hızlandırabilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question