Question

Difficulty: HardDevletçilik

19231923-19301930 yılları arasında Türkiye'de özel teşebbüsü destekleyen liberal ekonomi politikaları uygulanmaya çalışılmış; ancak sermaye birikiminin yetersizliği ve 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın etkisiyle beklenen sanayileşme hamlesi tam anlamıyla gerçekleştirilememiştir. Bu durum, 19301930'lu yıllardan itibaren "Devletçilik" ilkesinin temel ekonomi modeli olarak benimsenmesine yol açmıştır.

Buna göre, Atatürk dönemi Türkiye'sinde uygulanan Devletçilik ilkesinin özgün yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Özel mülkiyeti ve bireysel teşebbüsü tamamen reddeden, üretim araçlarının mülkiyetini sadece devlete bırakan katı bir kolektivizm anlayışıdır.
  2. B
    Sadece savunma sanayisi ve askeri harcamalarla sınırlı kalarak sivil sanayinin gelişimini özel sektörün inisiyatifine bırakan bir yaklaşımdır.
  3. C
    Sınıf çatışmalarını önlemek amacıyla işçi sınıfının haklarını koruyup burjuvazinin ekonomik gücünü kırmayı hedefleyen ideolojik bir doktrindir.
  4. Özel teşebbüsün gücünün yetmediği stratejik yatırımların devlet eliyle yürütüldüğü, ancak özel sektörün faaliyetlerini de destekleyen bir karma ekonomi modelidir.Answer
  5. E
    Dışa kapalı bir ekonomi yaratarak yabancı sermaye girişini tamamen yasaklayan ve uluslararası ticareti devlet tekeline alan korumacı bir sistemdir.

Answer

Türkiye'deki Devletçilik ilkesi, özel teşebbüsü dışlamayan, aksine onun yetersiz kaldığı alanlarda devletin planlı bir şekilde ekonomiye müdahale ettiği bir karma ekonomi modelidir.
Doğru olan seçenek, Türkiye'deki devletçilik uygulamasının hem pragmatik (zorunluluktan doğan) hem de bütünleştirici (karma ekonomi) doğasını en iyi şekilde yansıtmaktadır. Türkiye'de devletçilik, özel sektörün sermaye ve tecrübe eksikliği nedeniyle yapamadığı büyük ölçekli sanayi yatırımlarını (dokuma, demir-çelik, madencilik vb.) devletin üstlenmesidir; ancak bu süreçte özel teşebbüs yok sayılmamış, aksine Teşvik-i Sanayi Kanunu gibi uygulamalarla desteklenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin ekonomik koşullarını analiz et.
19291929 Dünya Ekonomik Buhranı ve iç piyasadaki sermaye yetersizliği, liberal politikaların başarısız olmasına neden olmuştur.
Devletçiliğe geçişin arkasındaki temel itici gücü (zorunluluk) anlamak gerekir.
2
Devletçiliğin ideolojik sınırlarını belirle.
Türk devletçiliği, Sosyalizm veya Komünizm gibi özel mülkiyeti reddeden bir yapı değil; özel sektörü destekleyen ancak önceliği devlet planlamasına veren bir yapıdır.
Diğer ekonomik doktrinlerle arasındaki farkı netleştirmek gerekir.
3
Doğru tanımı seçeneklerle eşleştir.
Stratejik alanlarda devlet öncülüğünü ve özel sektörle iş birliğini (karma ekonomi) vurgulayan seçenek doğru cevaptır.
Atatürk'ün "Kişilerin özel teşebbüslerini temel tutmak; fakat büyük bir milletin bütün ihtiyaçlarını karşılamak için devleti ekonomiyle doğrudan ilgili kılmak" sözüyle uyumludur.

Key Concept

Karma Ekonomi (Türk Tipi Devletçilik)

Practice More

Devletçilik ilkesinin Halkçılık ilkesi ile olan bütünleyici ilişkisini (sosyal devlet anlayışı) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question