Question

Difficulty: HardSıfatlar (Ön Adlar)

Belirtisiz isim tamlamaları, görev kaymasına uğrayarak bir ismin önüne gelebilir ve o ismi niteleyerek sıfat tamlamasının tamlayanı görevini üstlenebilir. Bu durumda söz öbeği yapı bakımından isim tamlaması olsa da cümledeki görevi bakımından niteleme sıfatıdır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir kullanım vardır?

  1. A
    Eski binadaki personel odası pencerelerinin tamamı hafta sonunda yenilendi.
  2. Kurumun yeni binasındaki kül rengi koltuklar, resmî atmosfere modern bir dokunuş katmıştı.Answer
  3. C
    Toplantıda alınan yönetim kurulu kararları, tüm birimlere resmî yazı ile tebliğ edildi.
  4. D
    Gelen evrak kayıt numaraları sisteme girilirken herhangi bir hata yapılmamasına dikkat edilmelidir.
  5. E
    Bu yılki bütçe planı çalışmaları, genel müdürlük makamı tarafından titizlikle inceleniyor.

Answer

İçinde 'kül rengi koltuklar' ifadesi geçen seçenek doğrudur; çünkü burada bir isim tamlaması sıfat görevini üstlenmiştir.
Doğru cevapta yer alan 'kül rengi' ifadesi yapıca bir belirtisiz isim tamlamasıdır (kül + renk + -i). Ancak bu tamlama, 'koltuklar' isminin önüne gelerek onun rengini belirtmiş, yani niteleme sıfatı görevini üstlenmiştir. 'Nasıl koltuklar?' sorusuna cevap vermesi bu işlevi kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki isim tamlamalarını belirle.
Personel odası, kül rengi, yönetim kurulu, evrak kayıt, bütçe planı.
Sıfat olarak kullanılan tamlamayı bulmak için önce yapıca tamlama olan öbekleri tespit etmeliyiz.
2
Tespit edilen tamlamaların bir ismi niteleyip nitelemediğini (sıfat olup olmadığını) kontrol et.
'Kül rengi' tamlaması 'koltuklar' ismine sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap vermektedir.
Sıfatlar isimleri niteleme veya belirtme göreviyle kullanılırlar.
3
Diğer seçeneklerdeki tamlamaların türünü ayırt et.
Diğer tamlamalar (örn. yönetim kurulu kararları), iyelik eki alarak başka bir isme bağlandığı için zincirleme isim tamlamasıdır.
Zincirleme isim tamlamaları ile tamlama yapılı sıfatları ayırt etmek için nitelenen ismin iyelik eki alıp almadığına bakılır.

Key Concept

İsim Tamlaması Yapılı Sıfatlar (Birleşik Sıfatlar)

Hints

1
Cümledeki sözcük gruplarının yapılarına değil, başka bir ismi niteleyip nitelemediklerine bakın.
2
İsimlere 'Nasıl?' sorusunu sorun. Eğer bir isim tamlaması bu soruya cevap veriyorsa sıfat görevindedir.
3
'Kül rengi', 'deniz mavisi' gibi renk bildiren isim tamlamalarının isimleri nitelediği örneklere odaklanın.

Practice More

Kurallı birleşik sıfatların diğer oluşum yollarını (-lı, -sız ekleri ile yapılanlar) gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

Sağlama yöntemi: Eğer söz öbeğinin sonundaki ismi çıkarıp yerine başka bir niteleme sıfatı (örneğin 'mavi') getirebiliyorsanız, o öbek sıfat görevindedir. 'Kül rengi koltuklar' -> 'Mavi koltuklar' (olur); 'Yönetim kurulu kararları' -> 'Mavi kararları' (olmaz).
Estimated Time:1m 30s
Rate this question