Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Matematik Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin coğrafi özellikleri üzerinde hem mutlak (matematik) konum hem de özel (göreceli) konum şartları belirleyici olmaktadır. Mutlak konum; bir yerin başlangıç meridyeni ve Ekvator'a göre olan yerini ifade ederken, özel konum; yer şekilleri, yükselti ve denizellik gibi özellikleri kapsar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin mutlak konumunun bir sonucu olarak gösterilemez?

  1. A
    Kış mevsiminde görülen yağışların büyük oranda cephesel kökenli olması
  2. Aynı gün içerisinde bir bölgede kayak yapılırken, diğer bir bölgede denize girilebilmesiAnswer
  3. C
    Dağların güney yamaçlarının bakı etkisiyle kuzey yamaçlara göre daha çok ısınması
  4. D
    Akdeniz kıyılarındaki tarım ürünlerinin Marmara kıyılarına göre daha erken olgunlaşması
  5. E
    Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürücü, güneyden esenlerin ise artırıcı etki yapması

Answer

Aynı gün içerisinde bir bölgede kayak yapılırken, diğer bir bölgede denize girilebilmesi
Aynı gün içerisinde farklı mevsimsel faaliyetlerin (kayak ve deniz gibi) gerçekleştirilebilmesi, Türkiye'nin kısa mesafelerde büyük yükselti farklarına sahip olması ve yer şekillerinin çeşitliliği ile ilgilidir. Bu özellikler 'özel (göreceli) konum' başlığı altında incelenir. Mutlak konum ise enlem etkisine bağlı olarak geniş bölgelerdeki düzenli değişimleri açıklar.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak konum ve özel konum kavramlarını ayırt et.
Mutlak konum enlem ve boylamla (Ekvator ve başlangıç meridyeni), özel konum ise yükselti, yer şekilleri ve denizellik gibi yerel faktörlerle ilgilidir.
Soruda hangi özelliğin mutlak konuma bağlı olmadığı sorulmaktadır.
2
Seçeneklerdeki coğrafi olayları neden-sonuç ilişkisine göre analiz et.
Cephesel yağışlar (Orta Kuşak), bakı etkisi (Kuzey Yarım Küre), güney-kuzey sıcaklık farkı (Enlem) ve rüzgar yönü (Yarım Küre) matematiksel verilerle doğrudan ilişkilidir.
Türkiye'nin 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ Kuzey paralelleri arasında olması bu özellikleri belirler.
3
Kısa mesafeli iklim değişimlerini değerlendir.
Aynı gün içinde kayak ve deniz faaliyetinin bir arada olması, Türkiye'nin engebeli yapısı ve yükselti farklarından kaynaklanır.
Yükselti ve yer şekilleri 'özel konum' kapsamında değerlendirildiği için bu özellik mutlak konumun sonucu değildir.

Key Concept

Mutlak ve Özel Konum Ayrımı

Hints

1
Bir özelliğin mutlak konum mu yoksa özel konum mu olduğunu anlamak için 'Eğer Türkiye Ekvator'a daha yakın olsaydı veya başka bir yarım kürede olsaydı bu durum değişir miydi?' diye düşünün.
2
Türkiye'nin orta kuşakta yer almasının sonuçlarını (A-B-C-D kuralı: Akdeniz iklimi, Batı rüzgarları, Cephesel yağışlar, Dört mevsim) hatırlayın.
3
Soruda bahsedilen 'aynı gün içinde farklı mevsim özellikleri' ifadesi, yükselti farkının kısa mesafede yarattığı bir sonuçtur.

Practice More

Türkiye'nin özel konumu ile matematik konumunun 'iklim' üzerindeki ortak etkilerini analiz eden soruları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Matematik konum genellikle 'Kuzey-Güney' yönlü değişimleri veya dünya üzerindeki kuşakları açıklar. Özel konum ise 'Batı-Doğu' yönlü (yükselti kaynaklı) değişimleri veya yerel yer şekillerini açıklar.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Matematik Konumu ve Sonuçları

More questions from this topic