Bir bölge planlama uzmanı, Türkiye'nin coğrafi potansiyelini değerlendirdiği bölgesel kalkınma raporunda şu tespitte bulunmuştur:
"Ülkemizdeki mekânsal farklılıkların ve biyoçeşitliliğin temel nedenlerinden biri; bulunduğumuz enlem ve boylam değerlerinin doğrudan etkisinden ziyade, yeryüzü şekillerinin kısa mesafelerde belirgin yükselti farklılıkları sunması ve kıtalar arası jeopolitik geçiş güzergâhında yer almamızdır."
Buna göre uzmanın, söz konusu tespitini somutlaştırmak için raporuna aşağıdaki gözlemlerden hangisini örnek olarak eklemesi beklenir?
- AAkdeniz sahillerindeki deniz suyu ortalama sıcaklığının ve buna bağlı tuzluluk oranının, Marmara ve Karadeniz sahillerine göre sürekli daha yüksek olmasını
- BÜlke genelini etkileyen rüzgârlardan kuzey sektörlü olanların hava sıcaklığını düşürürken, güney sektörlü olanların sıcaklık değerlerini artırmasını
- Doğu Karadeniz'de denizellik etkisindeki kıyı şeridi ile dağların iç kesimlere bakan yamaçları arasında tarım ürünü ve bitki örtüsü çeşitliliğinin kısa mesafelerde farklılaşmasınıAnswer
- DTürkiye genelinde kış mevsiminde sıcak hava kütleleri ile soğuk hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında oluşan cephe yağışlarının yaygın olarak görülmesini
- ETürkiye'nin coğrafi koordinatları gereği en doğusu ile en batısı arasında 76 dakikalık yerel saat farkı bulunmasına rağmen ülke genelinde tek bir ortak saat kullanılmasını
Answer
Uzmanın tespitini destekleyen ve göreceli konumu örneklendiren durum, Doğu Karadeniz'de dağların uzanışı nedeniyle tarım ürünü ve bitki örtüsünün kısa mesafelerde farklılaşmasıdır.
Doğru yanıt olan ifade, dağların kıyı çizgisine paralel uzanması ve ani yükselti farklılıkları nedeniyle deniz etkisinin iç kesimlere sokulamamasını betimlemektedir. Bu durum, kısa mesafede iklim, bitki örtüsü ve tarım ürünü geçişlerine neden olur. Bu farklılaşma enlem veya boylamla (matematik konum) değil, doğrudan o bölgenin topografik yapısıyla yani göreceli (özel) konumuyla açıklanır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları
Hints
1
Parçadaki 'enlem ve boylam değerlerinden bağımsız' vurgusuna dikkat edin; soru sizden mutlak (matematik) konuma ait olmayan bir özelliği bulmanızı istiyor.
2
Seçeneklerdeki rüzgâr yönü, deniz suyu tuzluluğu, cephe yağışları ve yerel saat farkları; doğrudan Ekvator'a veya Başlangıç Meridyeni'ne olan uzaklıklarla (matematik konum) açıklanır.
3
Kısa mesafelerde iklimin ve bitkilerin birdenbire değişmesi, ancak yer şekillerinin engebeli olduğu ve dağların denize paralel uzandığı alanlarda görülen, yerel (özel konum) bir sonuçtur.
Practice More
Türkiye'nin Matematik Konumunun sonuçlarını tam olarak kavramak için 'Orta Kuşak'ta yer almanın kanıtları' (A-B-C-D kuralı: Akdeniz iklimi, Batı rüzgârları, Cephe yağışları, Dört mevsim) konusunu tekrar ediniz.
Alternative Method
Matematik konum sonuçları (mutlak konum) genellikle tüm ülke için genel bir kural teşkil eder veya güneyden kuzeye/doğudan batıya düzenli bir değişim gösterir. Kısa mesafelerdeki düzensiz ve ani değişimler her zaman özel (göreceli) konumun sonucudur.
Estimated Time:1m 5s