Examkin

Question

Difficulty: HardII. Meşrutiyet Dönemi ve Siyasi Partiler

II. Meşrutiyet Dönemi'nde, 19081908-19131913 yılları arasında yaşanan siyasi gelişmeler Osmanlı Devleti'nin yönetim yapısında köklü değişimlere neden olmuştur. 19091909 Anayasası değişiklikleri ile parlamenter sisteme geçiş yolunda demokratik bir zemin oluşturulmaya çalışılsa da, fırkalar arasındaki sert rekabet ve ordu-siyaset ilişkisi bu süreci karmaşık bir yapıya sürüklemiştir.

Bu dönemdeki siyasi partiler, ideolojik yönelimler ve anayasal süreçler göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hürriyet ve İtilaf Fırkası, merkeziyetçi bir devlet yapısını savunarak İttihat ve Terakki'nin yerinden yönetim (adem-i merkeziyet) politikalarına karşı en sert muhalefeti yürütmüştür.
  2. B
    1913 yılında gerçekleşen Bab-ı Ali Baskını, meşrutiyet rejimine karşı çıkan gerici grupların başlattığı bir isyan olup Kanun-i Esasi'nin askıya alınmasıyla sonuçlanmıştır.
  3. C
    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, İttihat ve Terakki'nin ordu üzerindeki hegemonyasına tepki olarak bu dönemde kurulan en güçlü muhalefet bloğu olarak öne çıkmıştır.
  4. 1909 anayasa değişiklikleri ile padişahın mutlak veto ve sürgün yetkisi kaldırılarak hükümetin (Heyet-i Vükela) meclise karşı sorumlu olması esası kabul edilmiştir.Answer
  5. E
    Osmanlı Ahrar Fırkası, devletin ancak Türkçülük fikri etrafında birleşerek ve sıkı bir merkeziyetçi yapıyla kurtulabileceğini programının temel ilkesi yapmıştır.

Answer

1909 anayasa değişiklikleri ile padişahın mutlak veto ve sürgün yetkisinin kaldırılması ve hükümetin meclise karşı sorumlu tutulması doğrudur.
1909 yılında yapılan Kanun-i Esasi değişiklikleri, Osmanlı siyasi tarihinde padişahın otoritesini hukuksal olarak en çok sınırlayan adımdır. Bu değişikliklerle padişahın 113. maddedeki sürgün yetkisi elinden alınmış, yasaların onaylanmasında mutlak veto yerine geciktirici veto getirilmiş ve en önemlisi hükümetin padişaha değil, halkın temsilcisi olan meclise karşı sorumlu olması kuralı konularak gerçek bir parlamenter demokrasi hedeflenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
1909 Anayasa değişikliklerinin özünü analiz etme
Padişahın yetkilerinin (sürgün, mutlak veto) kısıtlandığı ve parlamenter üstünlüğün (hükümetin meclise sorumluluğu) geldiği belirlenir.
Meşrutiyet rejiminin gerçek bir parlamenter sisteme dönüşmesi bu maddelere bağlıdır.
2
Dönemin siyasi partilerinin ideolojilerini karşılaştırma
İttihat ve Terakki'nin merkeziyetçi, Hürriyet ve İtilaf ile Ahrar'ın ise adem-i merkeziyetçi olduğu saptanır.
Partiler arasındaki temel ayrım noktası yönetim biçimi ve ekonomik yaklaşımlardır.
3
Tarihsel olayların (31 Mart vs Bab-ı Ali) mahiyetini ayırma
31 Mart'ın rejime karşı bir isyan, Bab-ı Ali'nin ise bir hükümet darbesi olduğu netleştirilir.
Olayların çıkış nedenleri ve sonuçları birbirlerinden tamamen farklıdır.

Key Concept

1909 Anayasa Değişiklikleri ve II. Meşrutiyet Parti İdeolojileri

Hints

1
1909 değişikliklerinin ana hedefi, yürütme gücünü (Sultan ve Hükümet) yasama gücü (Meclis) karşısında denetlenebilir hale getirmektir.

Practice More

İttihat ve Terakki'nin iktidarını pekiştiren 'Sopalı Seçimler' ve sonrasındaki muhalif hareket olan 'Halaskar Zabitan' grubunu inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

II. Meşrutiyet Dönemi ve Siyasi Partiler

More questions from this topic