Examkin

Question

Difficulty: MediumSes Bilgisi

Daracık sokaklardan geçerek ulaştığımız bu mahalle, insana huzur fısıldıyordu. Vaktiyle burada yaşayanların neşesi, her köşede yankılanıyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiAnswer

Answer

Metinde ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünlü daralması örnekleri bulunurken, ünsüz türemesi örneği yer almamaktadır.
Metin dikkatle incelendiğinde; 'vaktiyle' sözcüğünde ünlü düşmesi (vakit > vakti), 'ulaştığımız' sözcüğünde ünsüz benzeşmesi (ulaş-dık > ulaştık) ve ünsüz yumuşaması (ulaştık-ımız > ulaştığımız), 'fısıldıyordu' sözcüğünde ünlü daralması (fısılda-ıyor > fısıldıyor) görülmektedir. Ayrıca 'daracık' sözcüğünde de ünlü türemesi vardır. Ancak metinde hiçbir sözcükte ünsüz türemesi (ikizleşme) olayı gerçekleşmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki kelimelerin kök ve eklerini incelemek.
'Daracık' kelimesinde ünlü türemesi (a), 'ulaştığımız' kelimesinde ünsüz benzeşmesi (ş-t) ve ünsüz yumuşaması (k-ğ) tespit edilir.
Ses olaylarını belirlemek için kelimelerin yapısını analiz etmek gerekir.
2
Fiil soylu kelimelerdeki ekleri kontrol etmek.
'Fısıldıyordu' kelimesinin 'fısılda-ıyor' yapısında olduğu ve 'a' sesinin 'ı'ya dönüştüğü (ünlü daralması) görülür.
'-yor' eki alan ve geniş ünlüyle biten fiillerde daralma olup olmadığını kontrol etmek önemlidir.
3
İsim soylu kelimelerdeki çekim ve türetme eklerini incelemek.
'Vaktiyle' kelimesinin 'vakit-i' kökeninden geldiği ve 'i' ünlüsünün düştüğü (ünlü düşmesi) anlaşılır.
Hece düşmesi olarak da bilinen ünlü düşmesi, çekim eki alırken sıkça gerçekleşir.
4
Eksik kalan ses olayını belirlemek.
Metinde 'hissetmek, reddetmek, hakkı' gibi ünsüz türemesi (ikizleşme) örneği yoktur.
Seçenekler ile metindeki olaylar karşılaştırılarak doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Türkçede Ses Bilgisi Kuralları

Practice More

Ünsüz türemesi genellikle Arapça kökenli kelimelerin yardımcı fiillerle (etmek, olmak) birleşmesi sırasında (hissetmek, affetmek) veya ünlüyle başlayan bir ek almaları durumunda (hakkı, sırrı) görülür.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Ses Bilgisi

More questions from this topic