Question

Difficulty: Very hardKolluk Faaliyetleri

Türkiye'de idari teşkilat yapısı içerisinde yürütülen kolluk faaliyetleri, bu faaliyetlerin niteliği ve kolluk makamlarının hiyerarşik yapıdaki konumlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Genel idari kolluk makamları; Cumhurbaşkanı, İçişleri Bakanı, Vali ve Kaymakam'dan oluşur ve bu makamlar kamu düzenini sağlamak amacıyla hem bireysel işlemler tesis edebilir hem de düzenleyici işlem niteliğinde 'genel emirler' çıkarabilirler.
  2. B
    Adli kolluk faaliyetleri sırasında personelin fonksiyonel amiri mülki idare amiri (vali/kaymakam) değil, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısıdır; ancak bu durum personelin organik anlamdaki bağlılığını (İçişleri Bakanlığı) ortadan kaldırmaz.
  3. Mahalli idareler bünyesinde görev yapan belediye zabıtası ve köy kolluğu, organik anlamda merkezi idarenin taşra teşkilatına dahil olup mülki idare amirleri bu personel üzerinde doğrudan hiyerarşik emir verme ve disiplin cezası uygulama yetkisine sahiptir.Answer
  4. D
    İdari kolluk faaliyetlerinin temel amacı olan kamu düzeni; güvenlik, dirlik ve esenlik, genel sağlık ve genel ahlak unsurlarından oluşur; idarenin bu alanlardaki yetkisi kural olarak önleyici ve durdurucu niteliktedir.
  5. E
    Kolluk yetkilerinin kullanılması sırasında başvurulan önlemlerin 'ölçülülük' ilkesine uygun olması zorunludur; bu ilke uyarınca seçilen aracın amaca elverişli olması, gerekli olması ve araç ile amaç arasında makul bir orantının bulunması gerekir.

Answer

Mahalli idareler bünyesindeki belediye zabıtası ve köy kolluğu, merkezi yönetimin (devlet tüzel kişiliğinin) taşra teşkilatında yer almaz; bunlar yerel yönetimlerin (ayrı kamu tüzel kişilerinin) personeli oldukları için mülki idare amirleriyle aralarında hiyerarşi değil, idari vesayet denetimi bulunur.
İdare hukukunda hiyerarşi, aynı kamu tüzel kişiliği içindeki üstlerin astlar üzerindeki yetkisidir. Vali ve kaymakam 'merkezi idarenin' (devlet tüzel kişiliği) hiyerarşik amirleridir. Oysa belediye ve köy, devletten ayrı birer 'kamu tüzel kişisidir'. Dolayısıyla, belediye zabıtası ve köy kolluğu üzerinde mülki idare amirlerinin doğrudan hiyerarşik amirlik (emir verme, disiplin cezası uygulama) yetkisi bulunmaz; bu ilişki 'idari vesayet' niteliğindedir. Seçenekteki 'taşra teşkilatına dahil olma' ve 'doğrudan hiyerarşi' ifadeleri bu nedenle yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kolluk makamlarını ve türlerini sınıflandır.
Genel idari kolluk (Polis, Jandarma, Sahil Güvenlik) ve Özel idari kolluk (Zabıta, Orman, Köy Korucusu vb.) ayrımı belirlenir.
Teşkilat yapısını anlamak için kamu tüzel kişiliği ayrımına bakılmalıdır.
2
Mülki idare amirleri ile belediye/köy birimleri arasındaki hukuki ilişkiyi analiz et.
Vali ve kaymakam devlet tüzel kişiliğini; belediye ve köy ise kendi kamu tüzel kişiliklerini temsil eder.
Farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki denetim yetkisi ancak 'idari vesayet' olabilir.
3
Yanlış olan önermeyi tespit et.
Mahalli idare personelinin mülki idare amirine hiyerarşik olarak bağlı olduğu ifadesi, anayasal 'idari vesayet' ilkesine aykırıdır.
Hiyerarşi sadece aynı tüzel kişilik içindeki üst-alt ilişkisinde (Örn: Vali-Polis) söz konusudur.

Key Concept

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı (Kolluk Teşkilatı Özelinde)

Hints

1
Bir makamın başka bir kurumun personeline 'hiyerarşik' amirlik yapabilmesi için aynı tüzel kişilikte olmaları gerekir.
2
Belediye bir yerel yönetimdir (mahalli idare) ve kendi bütçesi/personeli vardır. Vali ise devletin merkez teşkilatını temsil eder.
3
İstisnai durumlar hariç (örneğin sıkıyönetim veya OHAL'deki özel yetkiler), vali belediye zabıtasına doğrudan disiplin cezası veremez; bu kurumlar arasındaki ilişki vesayettir.

Practice More

İdari vesayet ve hiyerarşi arasındaki temel farkları (emir-talimat verme, işlemleri değiştirme/onama yetkisi) tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question