Question

Difficulty: EasyRüzgar Şekilleri

Türkiye’de rüzgârlar, özellikle bitki örtüsünden yoksun, kurak ve yarı kurak bölgelerde yer şekillerini biçimlendirmede etkili bir dış kuvvettir. Rüzgârların taşıdığı materyalleri hızının azaldığı yerlerde üst üste yığmasıyla biriktirme şekilleri meydana gelir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi rüzgârların biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşan bir yer şeklidir?

  1. A
    Mantarkaya
  2. B
    Yardang
  3. BarkanAnswer
  4. D
    Şahit Kaya
  5. E
    Tafoni

Answer

Rüzgârların biriktirme faaliyeti sonucunda oluşan yer şekli 'Barkan' adlı hilal biçimli kumullardır.
Barkan, rüzgârın taşıma gücünün azaldığı yerlerde kumları hilal şeklinde biriktirmesiyle oluşan bir yer şeklidir. Türkiye'de Konya-Karapınar gibi rüzgâr erozyonuna açık alanlarda benzeri küçük ölçekli kum birikintileri görülmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Rüzgârın dış kuvvet olarak faaliyetlerini sınıflandır
Rüzgârlar, yüzeyi aşındırarak (Mantarkaya, Tafoni, Yardang vb.) veya taşıdıkları malzemeyi biriktirerek (Barkan, Lös, Kumul) şekillendirir.
Sorunun kökünde özellikle 'biriktirme' faaliyeti vurgulandığı için kavramsal ayrım yapılmalıdır.
2
Seçeneklerdeki yer şekillerinin oluşum süreçlerini analiz et
Mantarkaya, Yardang, Şahit Kaya ve Tafoni aşındırma; Barkan ise biriktirme sürecidir.
KPSS düzeyinde rüzgâr şekilleri genellikle aşındırma ve biriktirme olarak iki ana grupta test edilir.
3
Doğru eşleştirmeyi belirle
Barkan biriktirme şeklidir.
Barkan, çöl veya yarı kurak alanlarda rüzgârın kumları hilal şeklinde yığmasıyla oluşur.

Key Concept

Rüzgâr Biriktirme Şekilleri

Hints

1
Yer şekillerini 'rüzgârın kopardığı' ve 'rüzgârın bıraktığı' şeklinde ikiye ayırarak düşünün.
2
Seçeneklerden dört tanesi rüzgârın aşındırma (abrazyon/korozyon) etkisiyle oluşurken, sadece bir tanesi kumların yığılmasıyla oluşur.

Practice More

Rüzgâr biriktirme şekillerinden olan Lös (rüzgârın taşıdığı ince tozların birikmesi) ile kumul çeşitlerini tekrar inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question