Question

Difficulty: EasySözcükte Yapı

Türkçede kök halindeki bir sözcüğe en az bir yapım eki getirilerek yeni bir anlam kazandırılmış sözcüklere "türemiş sözcük" denir. Yapım eki almamış, sadece çekim eki almış sözcükler ise yapıca basittir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük türemiş yapılıdır?

  1. A
    Kütüphanedeki kitaplar büyük bir titizlikle raflara dizildi.
  2. B
    Bu akşam evimiz çok kalabalık ve neşeli olacak.
  3. C
    Ankara'ya gitmek için ana yoldan ayrılmamız gerekiyordu.
  4. Duraktaki yolcular otobüsün gelmesini sabırla bekliyor.Answer
  5. E
    Küçük çocuk çekinerek odanın kapısını yavaşça çaldı.

Answer

Otobüsteki yolcuların beklendiği cümlede geçen 'yolcular' sözcüğü türemiş yapılıdır.
Yolcular sözcüğü, 'yol' köküne gelen '-cu' yapım ekini alarak yeni bir kavram (kişi adı) karşıladığı için türemiş yapılıdır. Bir sözcüğün türemiş olması için bir tane yapım eki alması yeterlidir.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün kökünü belirleyin.
Sözcüğün kökü 'yol' (isim kökü) şeklindedir.
Kelimenin anlamlı en küçük parçası 'yol'dur.
2
Sözcüğün aldığı ekleri inceleyin.
Sözcük '-cu' ve '-lar' eklerini almıştır (yol+cu+laryol + -cu + -lar).
Eklerin görevini belirlemek için kök ile bağını kurmak gerekir.
3
Eklerin türünü ve sözcüğün yapısını saptayın.
'-cu' eki 'yol' isminden 'yolcu' ismini türeten bir yapım ekidir; '-lar' ise çekim ekidir.
En az bir yapım eki alan sözcükler türemiş yapılı kabul edilir.

Key Concept

Türemiş Sözcük (Gövde)

Hints

1
Sözcüğün köküne gelen ekin, kelimenin anlamını değiştirip değiştirmediğine bakın.
2
'-lar', '-dan', '-ı' gibi ekler genellikle çekim ekidir; '-cu', '-lık', '-lı' gibi ekler ise yeni kelime türetir.
3
Seçenekler arasında 'yol'dan 'yolcu' yapan eke odaklanın.

Practice More

Basit ve türemiş sözcük ayrımını pekiştirmek için 'gözlükçü' sözcüğünün eklerini ayırmayı deneyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question