Question

Difficulty: MediumRüzgar Şekilleri

Türkiye'de rüzgârın dış kuvvet olarak yer şekillerini biçimlendirme gücü; yağış miktarının az, nem oranının düşük ve bitki örtüsünün cılız olduğu kurak veya yarı kurak alanlarda belirginleşmektedir. Bu durumun doğal bir sonucu olarak, özellikle İç Anadolu'nun güneyi ile Güneydoğu Anadolu'nun güney kesimlerinde karakteristik rüzgâr şekilleri gözlemlenir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde rüzgârın hem aşındırma hem de biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşan yer şekilleri bir arada verilmiştir?

  1. Mantarkaya - BarkanAnswer
  2. B
    Peri Bacaları - Kumul
  3. C
    Tafoni - Yardang
  4. D
    Delta Ovası - Lös
  5. E
    Obruk - Hamada

Answer

Doğru cevap, rüzgâr aşındırması ile oluşan mantarkaya ve rüzgâr biriktirmesi ile oluşan barkanın (hilal biçimli kumul) birlikte verildiği seçenektir.
Mantarkaya, rüzgârın taşıdığı taneciklerin kayaların alt kısımlarını daha fazla aşındırmasıyla oluşan bir aşınım şeklidir. Barkan ise rüzgârın biriktirme yapmasıyla oluşan hilal biçimli kumul tepeleridir. Bu iki şekil de doğrudan rüzgârın şekillendirici etkisiyle meydana geldiği için rüzgârın hem aşınım hem birikim faaliyetlerini temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Rüzgârın yer şekillendirici etkisinin yoğun olduğu bölgeleri analiz etme.
İç Anadolu (Konya-Karapınar) ve Güneydoğu Anadolu gibi kurak bölgelerde rüzgâr etkilidir.
Bitki örtüsünün zayıflığı rüzgârın toprağı ve kayayı daha kolay aşındırmasına ve taşımasına imkan tanır.
2
Verilen yer şekillerini rüzgâr aşınım ve birikim olarak sınıflama.
Mantarkaya, Tafoni, Yardang ve Hamada aşınım; Barkan, Lös ve Kumul ise birikim şekilleridir.
Soruda hem aşınım hem birikim şeklinin aynı anda bulunduğu bir eşleştirme istenmektedir.
3
Karıştırılan diğer dış kuvvetleri eleme.
Peri bacaları sel suları, delta ovaları akarsu ve obruklar karstik süreçlerle ilişkilidir.
Dış kuvvetlerin (su, rüzgâr, buzul, dalga) etki alanlarını birbirinden ayırmak doğru sonuca ulaştırır.

Key Concept

Türkiye'de Rüzgâr Şekilleri ve Dağılışı

Practice More

Konya-Karapınar çevresinde barkanların ve kumul hareketliliğinin kontrol altına alınması için yapılan ağaçlandırma çalışmalarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question