1982 Anayasası’nda yargı erkine tanınan anayasal güvenceler; yargı organının bir bütün olarak dış müdahalelerden korunmasını amaçlayan "kurumsal/objektif bağımsızlık" (m. 138) ile yargı mensuplarının şahsi statülerini ve mesleki geleceklerini koruma altına alan "kişisel/subjektif teminat" (m. 139) olmak üzere iki temel boyutta düzenlenmiştir.
Bu sistematik ayrım ve maddelerin içerikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudan Anayasa'nın 139. maddesinde düzenlenen "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" kapsamında yer alan bir koruma hükmü değil, "Mahkemelerin Bağımsızlığı" ilkesinin bir sonucudur?
- AHâkim ve savcıların, kendileri istemedikçe Anayasa'da gösterilen yaştan önce emekliye sevk edilememeleri
- BBir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, hâkim ve savcıların aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaması
- Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaması ve görüşme yapılamamasıAnswer
- DMeslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyme hali dışında, hâkimlerin azlolunamaması
- ESağlık durumunun görev yapmaya engel olduğunun kesin olarak anlaşılması durumu haricinde hâkimlerin görevden uzaklaştırılamaması
Answer
Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde soru sorulamaması ve görüşme yapılamaması kuralı, doğrudan 'Mahkemelerin Bağımsızlığı' (m. 138) kapsamında yer almaktadır.
Doğru seçenek olan yasama meclisinde soru sorulması ve görüşme yapılması yasağı, 1982 Anayasası'nın 138. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ve yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelerin bağımsızlığını koruyan kurumsal bir hükümdür. Diğer seçeneklerin tamamı ise 139. maddede sayılan ve hâkimlerin görev sürelerini, emekliliklerini ve özlük haklarını koruyan kişisel teminatlardır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kurumsal Bağımsızlık (m. 138) vs. Kişisel Teminat (m. 139) Ayrımı
Hints
1
Anayasa'nın 138. maddesi mahkemelerin bağımsızlığına, 139. maddesi ise hâkimlerin kişisel haklarına (teminatlarına) odaklanır.
2
Yasama organının yargı süreci üzerindeki kısıtlamaları genellikle 'Bağımsızlık' başlığı altında incelenir.
3
Seçenekler arasında hangisi hâkimin şahsına verilen bir söz (emeklilik, maaş, azil gibi) değil de, meclisin bir yetkisinin sınırlandırılmasıdır?
Practice More
Anayasa'nın 140. maddesinde yer alan 'Hâkimlik ve Savcılık Mesleği' hükümlerini inceleyerek idari görevler bakımından Adalet Bakanlığına bağlılık detayına göz atın.
Alternative Method
Hükümleri 'Kişi mi korunuyor yoksa Süreç mi?' sorusuna göre sınıflandırın. Kişiyi koruyanlar (emeklilik, azil, maaş) Madde 139 teminatıdır; süreci/mahkemeyi koruyanlar (müdahale yasağı, soru yasağı) Madde 138 bağımsızlığıdır.
Estimated Time:2m 0s