Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de yer şekillerinin uzanış doğrultusu, nemli hava kütlelerinin fiziksel özelliklerini kısa mesafelerde dramatik şekilde değiştirebilmektedir. Özellikle Akdeniz üzerinden gelen nemli bir hava kütlesinin Toros Dağları'nın zirvesini aşarak İç Anadolu'ya doğru alçaldığı (fön karakteri kazandığı) süreçte bazı fiziksel değişimler yaşanır.

Buna göre, dağın arka yamacında (dulda) alçalan bu hava kütlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?

  1. Sıcaklığın her 100 metrede yaklaşık 1C1^\circ C artmasına bağlı olarak maksimum nem kapasitesinin yükselmesiAnswer
  2. B
    Hava kütlesinin mutlak nem miktarının yükselti kaybına bağlı olarak artış göstermesi
  3. C
    Bağıl nem oranının artmasıyla birlikte yağış oluşma ihtimalinin kuvvetlenmesi
  4. D
    Havanın doyma noktasına yaklaşması ve higrometrik açığın küçülmesi
  5. E
    Yoğuşma çekirdeklerinin birleşmesiyle bulutluluk oranının artış göstermesi

Answer

Hava kütlesinin alçalırken ısınması sonucunda maksimum nem kapasitesinin artması doğru cevaptır.
Hava kütlesinin dağın arka yamacında (dulda) alçalması süreci 'fön etkisi' olarak adlandırılır. Alçalan hava kütlesi, her 100 metrede yaklaşık 1C1^\circ C ısınır. Sıcaklık arttıkça havanın hacmi genişlediği için taşıyabileceği nem miktarı (maksimum nem) artar. Bu durum, havanın doyma noktasından uzaklaşmasına ve bağıl nemin düşmesine yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Hava kütlesinin hareket yönünü ve topografya ile ilişkisini analiz etme
Hava kütlesi dağ yamacı boyunca aşağı doğru (İç Anadolu'ya) hareket etmektedir.
Sürecin 'fön' (foehn) etkisi mi yoksa orografik yükselim mi olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Adyabatik sıcaklık değişim hızını belirleme
Alçalan hava kütlesi, sürtünme ve basınç artışının etkisiyle her 100 metrede 1C1^\circ C ısınır.
Alçalan havanın yoğunlaşma fazından çıktığı ve kuru adyabatik gradiyentle ısındığı bilgisini doğrulamak içindir.
3
Sıcaklık ve nem kapasitesi (maksimum nem) arasındaki ilişkiyi kurma
Sıcaklığın artması, havanın genleşmesine ve su buharı taşıma kapasitesinin (maksimum nem) artmasına neden olur.
Sıcaklık ile maksimum nem arasındaki doğru orantılı ilişkiyi uygulamak için gereklidir.
4
Bağıl nem ve nem açığı üzerindeki nihai etkiyi değerlendirme
Mutlak nem sabitken (veya azalırken) maksimum nemin artması, bağıl nemi düşürür ve nem açığını büyütür.
Hava kütlesinin yağıştan uzaklaştığı ve kurutucu bir karakter kazandığı sonucuna varmak içindir.

Key Concept

Fön Etkisi ve Nem Dinamiği

Practice More

Fön rüzgarlarının Türkiye'de tarım ürünleri üzerindeki etkilerini (erken olgunlaştırma, buharlaşmayı artırma) inceleyen soruları çözmek bu kavramı pekiştirecektir.

Alternative Method

Bağıl nem formülünü (BN=MN/MaxN×100BN = MN/MaxN \times 100) kullanarak düşünebilirsiniz. Fön rüzgarı sıcaklığı artırdığı için paydadaki 'MaxN' (Maksimum Nem) değeri büyür, bu da sonucun (Bağıl Nem) küçülmesine neden olur.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question