Question

Difficulty: HardOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

1982 Anayasası’na göre Olağanüstü Hal (OHAL) yönetimi ve bu süreçte çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Olağanüstü hal ilan etme yetkisi Cumhurbaşkanına ait olup bu karar ilan edildiği gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.
  2. B
    Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemi üzerine olağanüstü hal süresini her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir.
  3. C
    Savaş hallerinde, olağanüstü halin uzatılmasında dört aylık süre sınırına uyulması zorunluluğu aranmaz.
  4. D
    Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yayımlandıkları tarihten itibaren üç ay içinde Mecliste karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.
  5. Olağanüstü hal döneminde çıkarılan ve Meclis tarafından onaylanarak kanunlaşan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı hiçbir şekilde Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.Answer

Answer

Olağanüstü hal döneminde çıkarılan kararnameler Meclis tarafından onaylanıp kanunlaştıktan sonra Anayasa Mahkemesi denetimine tabi hale geldiği için bu kararnamelere karşı dava açılamayacağı yönündeki ifade yanlıştır.
Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz. Ancak bu yasak sadece 'kararname' aşaması içindir. Bu kararnameler Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanarak kanun haline geldiğinde, artık bir 'kanun' statüsü kazandıkları için Anayasa Mahkemesi'nin denetimine (iptal davasına) tabi hale gelirler. Dolayısıyla, kanunlaşan bir kararnamenin hiçbir şekilde denetlenemeyeceğini söylemek hukuki bir hatadır.

Step-by-Step Solution

1
OHAL ilan ve uzatma usulünü hatırlama
OHAL'i Cumhurbaşkanı ilan eder (max 6 ay), Meclis onayına sunar. Uzatma yetkisi (max 4 ay) ise Meclis'e aittir.
Anayasal sürecin temel aktörlerini ve sürelerini doğru saptamak gerekir.
2
OHAL kararnamelerinin Meclis onay sürecini inceleme
Bu kararnameler 3 ay içinde Meclis tarafından onaylanmalıdır, yoksa yürürlükten kalkarlar.
Yasama organının denetim süresini belirlemek kararnamenin akıbetini anlamak için şarttır.
3
Yargısal denetim muafiyetini ve istisnasını analiz etme
Anayasa m. 148 uyarınca OHAL CBK'lar yargı yoluna kapalıdır; ancak Meclis onayından geçip kanunlaştıklarında 'kanun' statüsü kazanırlar.
Meclis onayından sonra işlemin hukuki niteliği değişir ve kanunlar üzerindeki yargısal denetim kuralları geçerli olur.

Key Concept

OHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yargısal Denetimi
Rate this question