1982 Anayasası’nın “Olağanüstü Hal Yönetimi” başlıklı 119. maddesi ve ilgili anayasal hükümler çerçevesinde, OHAL süreci ve bu dönemdeki işlemlerin hukuki denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AOlağanüstü hal ilan kararının verildiği gün Resmî Gazete’de yayımlanması ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulması zorunludur.
- BTürkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının talebiyle olağanüstü hal süresini her defasında en fazla dört ay süreyle uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu süre sınırı aranmaz.
- COlağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Meclis tarafından üç ay içinde karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.
- DAnayasa’nın 148. maddesi uyarınca, olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.
- Olağanüstü hal ilanına ilişkin Cumhurbaşkanı kararı, bir yasama işlemi niteliğinde kabul edildiği için bu karara karşı herhangi bir yargı yoluna başvurulması mümkün değildir.Answer
Answer
Olağanüstü hal ilanına ilişkin Cumhurbaşkanı kararının yargı denetimi dışında olduğunu savunan ifade yanlıştır; çünkü bu karar bir idari işlem niteliğindedir ve yargı yolu (Danıştay) açıktır.
Olağanüstü hal ilan edilmesine ilişkin Cumhurbaşkanı kararı, hukuki niteliği itibarıyla bir idari işlemdir. 1982 Anayasası'nda Cumhurbaşkanının tüm işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu ilkesi (bazı istisnalar dışında) geçerlidir. OHAL ilan kararı, yargı denetimi dışında bırakılan işlemler arasında sayılmadığından, bu kararın iptali için Danıştay'a başvurulabilir. Seçenekteki 'yargı yoluna başvurulamaz' ifadesi bu nedenle hukuken yanlıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
OHAL İşlemlerinin Yargısal Denetimi ve Yasama Onayı
Hints
1
OHAL sürecindeki 'ilan kararı' ile bu ilandan sonra çıkarılan 'kararnameler' arasındaki hukuki farka odaklanın.
2
Hangi işlemlerin Anayasa Mahkemesi denetimi dışında bırakıldığını (m. 148) ve hangilerinin idari işlem sayıldığını hatırlayın.
3
Cumhurbaşkanının bir bölgede OHAL ilan etmesi bir 'karar'dır; bu kararın hukuka uygunluğu Danıştay tarafından denetlenebilir.
Practice More
OHAL döneminde çıkarılan kararnamelerle hangi hakların (sert çekirdek haklar hariç) sınırlanabileceğini ve bu kararnamelerin yer bakımından uygulama alanını inceleyiniz.
Alternative Method
Eleme yöntemi kullanarak; sürelerin doğruluğunu (4 ay, 3 ay) ve AYM'nin OHAL kararnamelerine bakamadığı bilgisini (m. 148) bildiğinizde, geriye kalan 'yargı yolu kapalıdır' ifadesinin genel hukuk ilkeleriyle çeliştiğini fark edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s