Question

Difficulty: HardNoktalama İşaretleri

Türkçede cümle yapısı içerisinde kullanılan noktalama işaretleri, anlam karışıklığını önlemek ve metnin akıcılığını sağlamak amacıyla belirli kurallara bağlanmıştır. Özellikle tekrarlı bağlaçların (ne...ne...,hem...hem...,ya...ya...ne... ne..., hem... hem..., ya... ya... vb.) kullanıldığı cümlelerde noktalama işaretlerine dair özel kısıtlamalar mevcuttur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kamu yöneticisi; liyakat, şeffaf yönetim ve hesap verebilirlik ilkelerini kurumun her kademesinde titizlikle uygulamalıdır.
  2. B
    Stratejik planlama raporu —tüm birimlerin görüşleri alınarak hazırlandığı için— kurumun geleceğine ışık tutacak niteliktedir.
  3. Modern devlet anlayışında ne bürokratik işlemlerin hızı yavaşlatılmalı, ne de vatandaşın talepleri göz ardı edilmelidir.Answer
  4. D
    Edebiyat fakültesinde Türk dili, halk edebiyatı; eğitim fakültesinde ise okul öncesi ve sınıf öğretmenliği bölümleri bulunmaktadır.
  5. E
    Ünlü düşünürün şu tespiti çok kıymetlidir: 'Eğitim, bir milleti ya özgür bir toplum olarak yaşatır ya da esarete mahkûm eder.'

Answer

Kamu yönetiminde 'ne... ne...' bağlacının kullanıldığı cümlede, bağlaçların arasına konulan virgül noktalama hatasına yol açmıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde tekrarlı bağlaçlardan (ne...ne...,hem...hem...,ya...ya...ne... ne..., hem... hem..., ya... ya... vb.) önce ve sonra virgül konulmaz. Hatalı olan seçenekte 'ne bürokratik işlemlerin hızı yavaşlatılmalı' ifadesinden sonra virgül kullanılarak bu kural ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki bağlaç yapısını tespit edin.
Cümlede 'ne... ne...' tekrarlı bağlacının kullanıldığı görülmektedir.
Türkçede tekrarlı bağlaçların kullanım kurallarını hatırlamak için temel yapıyı belirlemek gerekir.
2
Tekrarlı bağlaçlarla ilgili noktalama kuralını uygulayın.
Kurala göre; hem...hem...,ne...ne...,ya...ya...,ister...ister...hem... hem..., ne... ne..., ya... ya..., ister... ister... gibi bağlaçların arasına hiçbir noktalama işareti (özellikle virgül) konmaz.
Bu bağlaçlar zaten cümledeki ögeleri veya yargıları birbirine bağlama görevini üstlendiği için ek bir işarete ihtiyaç duyulmaz.
3
Hatalı kullanımı belirleyin.
İfadedeki 'yavaşlatılmalı' kelimesinden sonra gelen virgül (,,), 'ne... ne...' bağlacının bütünlüğünü bozmaktadır.
Cümle çok uzun olsa veya sıralı cümle yapısında görünse bile tekrarlı bağlaç kuralı önceliklidir.

Key Concept

Tekrarlı Bağlaçlarda Noktalama Kısıtlaması

Hints

1
Cümlelerdeki bağlaçlara, özellikle de çift olarak kullanılan bağlaçlara odaklanın.
2
'Ne... ne...' gibi tekrarlı bağlaçların arasına virgül gelip gelmeyeceğini hatırlayın.
3
Sıralı cümle gibi görünse de bir cümlede tekrarlı bağlaç varsa, o bağlaçların arasına hiçbir işaret konulmaması gerektiğini unutmayın.

Practice More

Tekrarlı bağlaçların yanı sıra 've, veya, ya da' bağlaçlarından önce/sonra virgül kullanımını da içeren benzer soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question