Question

Difficulty: HardYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "Mahkemelerin Bağımsızlığı" ve "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" ilkeleri çerçevesinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu ilkelerin uygulama sınırları ve anayasal istisnaları açısından doğrudur?

  1. A
    Yürütme organının, yargılamanın hızlandırılması amacıyla mahkemelere bağlayıcı genelgeler göndererek davaların sonuçlanma sürelerini belirlemesi.
  2. B
    Yasama Meclisinin, kesinleşmiş bir mahkeme kararının hukuka uygunluğunu denetlemek amacıyla Meclis araştırması komisyonu kurarak hâkimin takdir yetkisini incelemesi.
  3. C
    Sayıştay ve Yüksek Seçim Kurulu'nun yüksek mahkemeler arasında yer alması nedeniyle, bu kurum üyelerinin anayasal hâkimlik teminatından muaf tutulması.
  4. D
    Bir mahkemenin kadrosunun kaldırılması gerekçesiyle, ilgili hâkimin rızası olmasa dahi emekliye sevk edilmesi ve özlük haklarının idari vesayet yoluyla sınırlandırılması.
  5. Hâkimlerin azlolunamazlığı ve yaştan önce emekliye ayrılamaması kuralının, disiplin soruşturması sonucunda meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler için geçerli olmaması.Answer

Answer

Hâkimlik ve savcılık teminatına ilişkin kuralların, disiplin cezası nedeniyle meslekten çıkarılmasına karar verilenler hakkında uygulanmaması anayasal bir istisnadır.
Anayasa'nın 139139. maddesine göre hâkimler ve savcılar normal şartlarda azlolunamaz ve kendileri istemedikçe emekliye sevk edilemezler. Ancak, meslekte kalmalarının uygun olmadığına dair disiplin kararı (Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından verilen meslekten çıkarma cezası), kesinleşmiş bir mahkûmiyet veya sağlık sorunları durumunda bu teminat uygulanmaz. Dolayısıyla disiplin cezası alanlar için bu kuralların geçerli olmaması anayasal bir gerçektir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 139139. maddesinde yer alan hâkimlik ve savcılık teminatının kapsamını belirle.
Hâkimlerin azlolunamayacağı, rızaları dışında emekliye sevk edilemeyeceği ve mali haklarının korunduğu tespit edildi.
Teminatın temel sınırlarını anlamak için genel kuralı hatırlamak gerekir.
2
139139. maddedeki istisnai durumları analiz et.
Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyme, sağlık sorunları veya meslekte kalmanın uygun olmadığına dair disiplin kararları istisna olarak belirlenmiştir.
Hâkimlik teminatının mutlak bir dokunulmazlık olmadığını kavramak gerekir.
3
Seçeneklerdeki durumların anayasal uygunluğunu karşılaştır.
Disiplin cezasıyla meslekten çıkarmanın, genel teminat kurallarının bir istisnası olduğu doğrulandı.
Doğru hukuki mantığa ulaşmak için kural-istisna ilişkisini kurmak gerekir.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı ve İstisnaları

Hints

1
Anayasa'da düzenlenen hâkimlik teminatı (Madde 139139) hâkimleri keyfi görevden almalara karşı korur ancak bu koruma mutlak bir sorumsuzluk sağlamaz.
2
Teminatın ana unsurları; azlolunmama, mali hakların korunması ve yaş haddinden önce zorla emekli edilmemedir.
3
Disiplin suçları ve ağır hastalık gibi durumlar, Anayasa'nın kendisi tarafından bu teminata istisna olarak tanımlanmıştır.

Practice More

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) yapısını ve hangi üyelerinin disiplin süreçlerinde yetkili olduğunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question