Question

Difficulty: MediumDevletçilik

Yeni Türk Devleti'nde uygulanmaya başlanan devletçilik ilkesi; özel teşebbüsün elinde yeterli sermayenin bulunmadığı durumlarda devletin iktisadi hayata doğrudan müdahale etmesini, ancak bireysel girişim haklarının da korunmasını temel alır. Atatürk, bu modelin başka ülkelerdeki doktriner sistemlerden farklı ve Türkiye'ye özgü olduğunu vurgulamıştır. Buna göre, Atatürk’ün devletçilik ilkesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru bir yargıdır?

  1. A
    Özel mülkiyet kavramını tamamen reddederek kolektif bir üretim yapısını savunur.
  2. B
    Devletin ekonomideki rolünü sadece denetleyici ve vergi toplayıcı bir kurumla sınırlandırır.
  3. İktisadi faaliyetlerde kamu gücü ile özel sektörün iş birliği içinde çalışmasını öngörür.Answer
  4. D
    Sadece tarım ve hayvancılık sektöründeki yatırımların devlet eliyle yürütülmesini amaçlar.
  5. E
    Milli sermayenin yetersizliği nedeniyle yabancı sermayenin ülke ekonomisine girişini yasaklar.

Answer

Atatürk'ün devletçilik anlayışı, iktisadi faaliyetlerde kamu gücü ile özel sektörün eş güdüm ve iş birliği içinde çalışmasını öngören bir modeldir.
Türk devletçilik modeli, Türkiye’nin o günkü şartları gereği özel sektörün gerçekleştiremediği büyük yatırımları (örneğin fabrikalar, demiryolları) devletin üstlenmesini öngörürken, aynı zamanda özel sektörü de teşvik eden 'karma ekonomi' yapısına dayanır. Bu durum, kamu ve özel sektörün milli kalkınma için bir arada çalışması anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Devletçilik ilkesinin temel tanımını analiz etme
İlkenin, özel sektörün sermaye ve teknik bilgi bakımından yetersiz kalması üzerine devletin yatırımcı olarak devreye girmesi olduğu görülür.
Sorunun kökündeki 'özel teşebbüsün yetersizliği' ifadesini anlamlandırmak için gereklidir.
2
Diğer ekonomik sistemlerle farkını belirleme
Bireysel girişimlerin korunması vurgusundan, bu sistemin özel mülkiyeti reddeden sosyalist modellerden farklı olduğu anlaşılır.
Seçeneklerdeki kavram yanılgılarını (komünizm/sosyalizm benzerliği) elemek için gereklidir.
3
Karma ekonomi sentezine ulaşma
Devletin ve bireyin ekonomide birlikte yer alması, 'karma ekonomi' modelinin bir yansımasıdır.
Doğru yargıya ulaşmak için tanım ile seçenek eşleştirmesi yapılır.

Key Concept

Karma Ekonomi (Devlet ve Özel Sektör İş Birliği)

Hints

1
Devletçilik ilkesinin 'özel teşebbüsle' olan ilişkisine odaklanın.
2
Bu ilkenin mülkiyet hakkını yasaklayıp yasaklamadığını, yani sosyalist bir model olup olmadığını düşünün.
3
Atatürk döneminde hem devletin fabrikalar kurduğunu hem de özel sektörün iş yapmasının istendiğini, yani her iki kesimin bir arada olduğu 'karma' yapıyı hatırlayın.

Practice More

Devletçilik ilkesinin uygulanması için hazırlanan 'Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı' ve bu süreçte kurulan 'Sümerbank' gibi kurumları inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question