Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'de yaz mevsiminde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ölçülen sıcaklık değerleri, yaklaşık aynı enlemlerde yer alan Akdeniz kıyılarından 4−5∘C4-5^{\circ}C daha yüksektir. Güneydoğu Anadolu'nun Türkiye'nin yazın en sıcak bölgesi olmasında çeşitli faktörler rol oynamaktadır.

Buna göre, Güneydoğu Anadolu'da yaz sıcaklıklarının Akdeniz kıyılarına göre daha yüksek olması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanamaz?

  1. A
    Bölgedeki karasallığın şiddetli olması
  2. B
    Basra Termik Alçak Basıncı'nın bölge üzerinde etkili olması
  3. C
    Güneyden esen Samyeli (Keşişleme) rüzgarlarının kurutucu etkisi
  4. D
    Dağların uzanışından dolayı denizel etkilerin iç kesimlere sokulamaması
  5. Matematik konumun etkisiyle güneş ışınlarını daha büyük açıyla almasıAnswer

Answer

Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz kıyıları yaklaşık aynı enlemlerde yer aldıkları için matematik konum (enlem) faktörü bu iki bölge arasındaki sıcaklık farkını açıklamak için kullanılamaz.
Doğru seçenek olan matematik konumun etkisi, benzer enlemlerdeki iki bölge arasındaki sıcaklık farkını açıklayamaz. Çünkü güneş ışınlarının düşme açısı enlemle ilgilidir ve yaklaşık aynı enlemdeki yerler ışınları benzer açıyla alırlar. Sıcaklık farkının temel nedeni karasallık, rüzgarlar ve basınç gibi özel konum şartlarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Bölgelerin konumlarını karşılaştır
Akdeniz kıyıları (yaklaşık 36−37∘Kuzey36-37^{\circ} Kuzey) ve Güneydoğu Anadolu (37−38∘Kuzey37-38^{\circ} Kuzey) benzer enlemlerde yer alır.
Sıcaklık farkının matematiksel (enlem) mi yoksa özel konum kaynaklı mı olduğunu anlamak için önce enlem dereceleri kontrol edilmelidir.
2
Matematik konum etkisini analiz et
Aynı enlem üzerindeki noktalar güneş ışınlarını aynı açıyla alır ve matematik konum gereği benzer sıcaklıkta olmaları beklenir.
Enlem faktörü, sıcaklık farkını değil ancak sıcaklık benzerliğini açıklayabilir.
3
Özel konum faktörlerini incele
Güneydoğu Anadolu'da şiddetli karasallık, güneyden gelen sıcak rüzgarlar (Samyeli) ve Basra alçak basıncının etkisi mevcuttur.
Aynı enlemde olmalarına rağmen bir yerin diğerinden daha sıcak olması ancak denizellik-karasallık, yükselti veya rüzgarlar gibi özel konum şartlarıyla açıklanabilir.

Key Concept

Matematik Konum (Enlem) ve Özel Konum (Karasallık, Denizellik, Basınç Merkezleri) Ayrımı

Hints

1
Akdeniz kıyıları ile Güneydoğu Anadolu'nun haritadaki enlem derecelerine dikkat edin.
2
Güneş ışınlarının düşme açısı sadece 'Matematik Konum' (enlem) ile belirlenir.
3
Aynı enlemde bulunan noktalar güneş ışınlarını aynı açıyla almasına rağmen neden farklı sıcaklıktadırlar?

Practice More

İndirgenmiş sıcaklık haritaları ve gerçek sıcaklık haritaları arasındaki farkları çalışarak yükseltinin etkisini de pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question