Question

Difficulty: Very hardSes Bilgisi

Disiplin amiri tarafından kendisine emredilen görevleri vakit kaybetmeksizin yerine getiren memur, yaptığı her işin hesabını verebileceğini ve liyakatle yükseleceğini bilmelidir. Kurum kültürüyle bütünleşen personelin başarısı, kamu hizmetlerinin kalitesini artırıyor.

Bu parçadaki altı çizili sözcüklerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünsüz düşmesi
  5. Ünlü daralmasıAnswer

Answer

Parçada ünlü daralması (A seçeneği değil, metindeki 'artırıyor' sözcüğünde daralma yoktur) bulunmamaktadır.
Metinde 'artırıyor' sözcüğü geçmektedir; ancak bu sözcüğün kökü 'art-' fiilidir ve geniş ünlüyle bitmediği için '-yor' eki daralmaya yol açmamıştır. Diğer tüm ses olayları (ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünsüz düşmesi) parçadaki altı çizili kelimelerde en az bir kez örneklendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
'Emredilen' ve 'kaybetmeksizin' sözcüklerini analiz et.
Emir + et > emret (i düştü), Kayıp + et > kaybet (ı düştü).
Birleşik fiil oluşurken ünlü düşmesi meydana gelmiştir.
2
'Yaptığı' sözcüğündeki ses değişimlerini incele.
Yap-dık-ı > yaptığı. 'p' sesi 'd'yi 't' yaptı (benzeşme), 'k' sesi 'ğ' oldu (yumuşama).
Sert ünsüzle biten kelimeye yumuşak ünsüzle başlayan ek gelince benzeşme, ünlüyle başlayan ek gelince yumuşama olur.
3
'Yükseleceğini' sözcüğündeki kök ve ek ilişkisini çöz.
Yüksek (isim) + -el (yapım eki) > yükselmek.
Kök sonundaki 'k' ünsüzü, yapım eki alırken düşmüştür (ünsüz düşmesi).
4
'Artırıyor' sözcüğündeki '-yor' ekinin etkisini kontrol et.
Art- (kök) + -ır (ek) + -ı (yardımcı ses) + -yor (ek).
Ünlü daralması için fiilin 'a' veya 'e' ile bitmesi gerekir; burada sadece yardımcı ses mevcuttur.

Key Concept

Ses Olayları ve Kelime Yapısı Analizi

Hints

1
Altı çizili kelimelerin köklerini bulmaya çalışın: emir, kayıp, yap-, yüksek, art-.
2
'Yükseleceğini' kelimesine dikkat edin; isimden fiil olurken bir ünsüz kaybolmuş olabilir mi?
3
Ünlü daralması kuralını hatırlayın: Fiil kökü veya gövdesi mutlaka 'a' veya 'e' ile bitmelidir. 'Art-' fiili bu kurala uyar mı?

Practice More

Ünsüz türemesi (hakkını, reddetmek) içeren benzer bir karma ses bilgisi sorusu çözebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcükleri eklerine ayırarak değişimleri bir tabloda eşleştirmek hatayı azaltır.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question