Türkçede cümle sonu işaretleri, cümlenin anlamına, yapısına ve iletilmek istenen duyguya göre belirlenir. Özellikle soru sözcüğü (kim, ne, nasıl, niçin vb.) içeren bazı cümleler, yapıca soru cümlesi özelliği taşımadıkları için sonuna soru işareti almazlar.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde cümle sonu işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- Bunca yıllık emeğinin karşılığını ne zaman ve ne şekilde alacağını bizlere henüz açıklamadı?Answer
- BToplantı masasının üzerinde rastgele bırakılmış dosyalar, yarım kalmış çaylar, not alınmış kâğıtlar...
- CAman Allah'ım, bunca hazırlığı sadece iki saat içinde mi tamamladınız!
- DGelecek ay yapılması planlanan seminerin içeriği hakkında bize detaylı bilgi verebilir misiniz?
- EOnun bu zorlu süreçte neden sessiz kalmayı tercih ettiğini anlamak gerçekten imkânsız.
Answer
Bunca yıllık emeğinin karşılığını ne zaman ve ne şekilde alacağını bizlere henüz açıklamadı cümlesinde soru işareti kullanımı yanlıştır; çünkü bu bir bildirme cümlesidir.
Cümle sonundaki yüklem 'açıklamadı' şeklindedir ve bir eylemin yapılmadığını haber vermektedir. İçinde 'ne zaman' ve 'ne şekilde' gibi soru sözcükleri bulunmasına rağmen, bu sözcükler ana cümlenin soruya dönüşmesini sağlamamış, sadece nesne öbeği içinde yer almıştır. Bu tür dolaylı soru cümlelerinin sonuna nokta konulmalıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dolaylı soru cümlelerinde (soru sözcüğü içerse de bildirme yapan cümleler) nokta kullanımı.
Hints
1
Cümlenin sonundaki yükleme odaklanın: Cevap mı bekleniyor yoksa bir bilgi mi veriliyor?
2
Cümle içinde soru sözcüğü olması, o cümleyi her zaman soru cümlesi yapmaz. Cümlenin tamamını okuyun.
3
Dolaylı soru cümleleri (örneğin: 'Nereye gittiğini bilmiyorum.') sonuna nokta alır; çünkü temel yargı 'bilmiyorum' ifadesidir.
Practice More
Eksiltili cümlelerde üç noktanın kullanımı ve ünlem işaretinin farklı yerlerdeki konumunu (parantez içi dahil) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Alternative Method
Cümleyi bir başkasına söylediğinizi hayal edin. Karşı tarafın size bir cevap vermesi zorunluysa soru işareti, sadece bir durumu anlatıyorsanız nokta koymalısınız.
Estimated Time:1m 30s