Question

Difficulty: MediumToprak Sistemi

Osmanlı Devleti'nde mirî arazinin kullanım hakkını elinde bulunduran köylü, toprağı geçerli bir mazereti olmaksızın üst üste üç yıl boş bırakırsa toprak elinden alınır ve kendisinden "çiftbozan resmi" adı verilen bir tazminat tahsil edilirdi. Bu uygulama ile Osmanlı Devleti'nin temel olarak aşağıdakilerden hangisini hedeflediği savunulabilir?

  1. Tarımsal üretimde sürekliliği ve arz güvenliğini sağlamakAnswer
  2. B
    Taşradaki mülkiyet haklarını köylüler lehine güvence altına almak
  3. C
    Merkez hazinesine doğrudan ve sürekli nakit akışı sağlamak
  4. D
    İltizam sistemini yaygınlaştırarak vergi toplama maliyetini düşürmek
  5. E
    İlmiye sınıfının taşradaki otoritesini ve yargı gücünü artırmak

Answer

Tarımsal üretimde sürekliliği ve arz güvenliğini sağlamak
Osmanlı Devleti'nin klasik dönemdeki temel ekonomi politikası, üretimin kesintiye uğramamasını sağlamaktır. Üretim durduğunda hem devlet vergi kaybına uğrar hem de dirlik sistemi üzerinden beslenen eyalet askerleri (Tımarlı Sipahiler) görevlerini yerine getiremez hale gelir. Bu nedenle 'toprağı boş bırakmak' ağır bir kusur sayılmış ve çiftbozan resmi ile cezalandırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Çiftbozan resminin tanımını analiz etme
Toprağın sebepsiz yere boş bırakılması durumunda alınan cezai bir vergidir.
Uygulamanın neden sadece üretim durduğunda devreye girdiğini anlamak gerekir.
2
Osmanlı ekonomi ve askeri yapısı arasındaki bağı kurma
Üretim durursa Tımarlı Sipahi gelir elde edemez, gelir elde edilemezse orduya asker (cebelü) yetiştirilemez.
Toprak sisteminin sadece tarımsal değil, askeri bir amaca da hizmet ettiğini kavramak önemlidir.
3
İaşecilik (provizyonizm) ilkesini hatırlama
Devletin halkın temel ihtiyaçlarını piyasada bol ve ucuz bulundurma hedefidir.
Üretimdeki aksama, şehirlerin beslenmesini ve sosyal düzeni tehdit eder.

Key Concept

İnkişaf ve İstikrar (Üretimde Süreklilik)

Hints

1
Osmanlı ekonomisi 'iaşecilik' ilkesine dayanır; yani halkın gıdaya erişimi her şeyden önemlidir.
2
Tımar sisteminde üretim durursa, bu topraklardan beslenen Tımarlı Sipahiler savaşa asker hazırlayamaz.
3
Devlet, toprağı boş bırakana ceza vererek aslında 'üretimi garanti altına' almaya çalışmaktadır.

Practice More

Osmanlı'da üretim sürekliliği bozulduğunda ortaya çıkan Celali İsyanları ve sistemin çöküşü konusuna göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Mantık yürütme: 'Bir sistemde işini yapmayan cezalandırılıyorsa, amaç o işin mutlaka yapılmasını sağlamaktır.' Burada 'iş' tarımsal üretimdir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question