Question

Difficulty: HardSes Bilgisi

Kamu personeli görevini ifa ederken dil bilgisi kurallarına, özellikle de resmi yazışmalarda ses olaylarına dikkat etmelidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesi, ünlü düşmesi ve ünsüz yumuşaması ses olaylarının tamamı bir arada örneklendirilmiştir?

  1. Vatandaşın yasal hakkını ararken sabrını zorlayan bürokratik engeller, toplumun gelişmişliğini olumsuz yönde etkilemektedir.Answer
  2. B
    Bakanlığın yayımladığı rapor, bölgedeki ekonomik büyümenin sürdürülebilir olduğunu kanıtlayan veriler içermektedir.
  3. C
    Personelin performans değerlendirmesi, objektif kriterlere dayalı olarak şeffaf bir şekilde yürütülmektedir.
  4. D
    Yeni atanan şube müdürü, ekibiyle yaptığı ilk toplantıda çalışma prensiplerini detaylıca anlatarak disiplin vurgusu yaptı.
  5. E
    Belediyenin düzenlediği kültür sanat etkinlikleri, halkın yoğun katılımıyla coşkulu bir şekilde gerçekleştirildi.

Answer

İçinde 'hakkını', 'sabrını' ve 'gelişmişliğini' sözcüklerini barındıran cümle, istenen üç ses olayını da içermektedir.
Doğru cümlede üç temel ses olayı da mevcuttur: 'hakkını' kelimesinde 'k' ünsüzü türemiş, 'sabrını' kelimesinde 'ı' ünlüsü düşmüş, 'gelişmişliğini' kelimesinde ise 'k' ünsüzü 'ğ'ye dönüşerek yumuşamıştır. Ayrıca cümlede 'etkilemektedir' (et-gi -> etki) kelimesinde ünsüz benzeşmesi de bulunmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Ünsüz türemesi olan sözcüğü tespit etme
hak+ı+n+ıhakkınıhak + ı + n + ı \rightarrow hakkını (k türemesi)
Tek heceli bazı Arapça kökenli kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında sonundaki ünsüz ikizleşir.
2
Ünlü düşmesi olan sözcüğü tespit etme
sabır+ı+n+ısabrınısabır + ı + n + ı \rightarrow sabrını (ı düşmesi)
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında ikinci hecedeki dar ünlü düşer.
3
Ünsüz yumuşaması olan sözcüğü tespit etme
gelis\cmis\clik+i+n+igelis\cmis\clig˘inigelişmişlik + i + n + i \rightarrow gelişmişliğini (k \rightarrow ğ değişimi)
Sert ünsüzle biten bir kelime ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki sert ünsüz yumuşar.

Key Concept

Ses Olayları (Karma)

Hints

1
Cümlelerdeki kelimelerin köklerini ve aldıkları ekleri tek tek inceleyin.
2
Arapça kökenli 'hak' ve 'sabır' gibi kelimelerin ek aldıklarında geçirdikleri değişimlere odaklanın.
3
'Hakkını' kelimesindeki ikizleşme ve 'sabrını' kelimesindeki hece kaybı aradığınız ipuçlarıdır.

Practice More

Ünsüz türemesinin 'hissetmek', 'affetmek' gibi birleşik fiillerdeki kullanımını da tekrar etmeniz faydalı olacaktır.

Alternative Method

Tablo yöntemiyle her cümleyi 'Türeme - Düşme - Yumuşama' sütunlarına göre kontrol ederek eksik olanları hızlıca eleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question