Question

Difficulty: Hard31 Mart Vakası

Osmanlı Devleti'nde 19091909 yılında gerçekleşen 3131 Mart Vakası'nı, 18.18. ve 19.19. yüzyıllarda yaşanan geleneksel İstanbul isyanlarından (PatronaPatrona HalilHalil, Kabakc\cıKabakçı MustafaMustafa vb.) ayıran temel fark ve bu olayın Türk siyasi tarihindeki özgün yeri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mevcut anayasal düzene ve parlamenter yapıya karşı bir tepki niteliği taşıması; bastırılmasıyla ordunun rejimi koruma misyonunu üstlendiğinin tescillenmesi.Answer
  2. B
    Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasına yönelik bir tepki olarak ortaya çıkması; askeri yapının modernleşme sürecini tamamen sona erdirmesi.
  3. C
    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin hükümet darbesiyle yönetimi ilk kez ele geçirmesini sağlaması; mutlakiyetçi bir yapının inşasına zemin hazırlaması.
  4. D
    İslamcılık fikir akımının milliyetçilik akımına karşı kesin bir zafer kazanmasına yol açması; halifelik makamının siyasi yetkilerinin genişletilmesi.
  5. E
    Tanzimat Fermanı ile başlayan demokratikleşme sürecini askıya alarak II. Abdülhamid'in istibdat yönetimini daha güçlü bir şekilde geri getirmesi.

Answer

Mevcut anayasal düzene ve parlamenter yapıya karşı bir tepki niteliği taşıması; bastırılmasıyla ordunun rejimi koruma misyonunu üstlendiğinin tescillenmesi.
Doğru yanıt olan seçenek, 3131 Mart Vakası'nın Osmanlı tarihindeki diğer isyanlardan farkını net bir şekilde ortaya koyar. Önceki isyanlar (Patrona Halil veya Kabakçı Mustafa gibi) genellikle bir padişahı indirmek veya belirli bir yeniliği durdurmak için yapılırken, 3131 Mart Vakası doğrudan anayasa ve meclis ile temsil edilen 'meşrutiyet rejimine' karşı yapılmış ilk gerici (irticai) isyandır. Ayrıca Hareket Ordusu'nun müdahalesi, Türk siyasi tarihinde ordunun rejimi koruma gerekçesiyle siyasete ilk kez kurumsal müdahalesi olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
İsyanın hedefini analiz etme
3131 Mart Vakası, II. Meşrutiyet ile gelen anayasal düzeni (rejimi) yıkmayı amaçlamıştır.
Geleneksel isyanlar genellikle padişah değişikliği veya belirli bir ıslahata odaklanırken, bu olay doğrudan sistemin kendisine yöneliktir.
2
Askeri müdahaleyi değerlendirme
Selanik'ten gelen ve kurmay başkanlığını Mustafa Kemal'in yaptığı Hareket Ordusu isyanı bastırmıştır.
Ordunun isyanı bastırması, 'rejimin muhafızı' rolünü üstlendiğini göstermektedir.
3
Siyasi sonuçları belirleme
II. Abdülhamid tahttan indirilmiş, yerine V. Mehmed Reşad getirilmiş ve 19091909 anayasa değişiklikleri yapılmıştır.
Bu sonuçlar, meclis iradesinin saltanat karşısında üstünlük kazandığı bir süreci başlatmıştır.

Key Concept

Rejime Karşı İlk İsyan

Hints

1
Osmanlı tarihinde bir isyanın 'rejim karşıtı' olması için neye saldırması gerektiğini düşünün.
2
Hareket Ordusu'nun isyanı bastırması, ordunun devlet içindeki yeni rolü hakkında ne söyler?
3
Patrona Halil Lale Devri'ne, Kabakçı Mustafa III. Selim reformlarına karşıydı; 3131 Mart ise meclis ve anayasaya karşıydı.

Practice More

19091909 Anayasa değişikliklerinin meclis yetkileri üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question