Examkin

Question

Difficulty: HardBireysel Başvuru

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan bireysel başvuru (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının işleyişi, kabul edilebilirlik şartları ve Mahkemenin yetki sınırı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Anayasa Mahkemesi, bireysel başvurularda derece mahkemelerinin takdir yetkisini ve hukuk kurallarının yorumlanmasını, anayasal bir hak ihlali teşkil etmedikçe denetleyemez.
  2. B
    Başvurucunun önemli bir zarara uğramadığı ve başvurunun incelenmesinin temel hakların korunması açısından kritik önem taşımadığı durumlarda 'kabul edilemezlik' kararı verilebilir.
  3. C
    Bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verilmesi hâlinde, Mahkeme ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasını veya tazminat ödenmesini emredebilir.
  4. İnceleme sırasında ihlale yol açan kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine varan ilgili Anayasa Mahkemesi Bölümü, söz konusu hükmü doğrudan iptal eder.Answer
  5. E
    Adalet Bakanlığına, kendisine bildirilen bireysel başvurular hakkında görüş sunması için kural olarak otuz günlük bir süre tanınır.

Answer

Bireysel başvuru incelemesi sırasında bir kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine varan Anayasa Mahkemesi Bölümü, bu hükmü doğrudan iptal edemez; bu durumda dosyayı Genel Kurul'a sevk etmesi gerekir.
Anayasa Mahkemesi Bölümleri, bireysel başvuru incelemesi yaparken eğer ihlalin dayanağı olan bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varırlarsa, bu hükmü kendileri iptal edemezler. 6216 sayılı Kanun uyarınca bu durumda Bölüm, dosyayı Genel Kurul'a sevk etmekle yükümlüdür. İptal kararı ancak Genel Kurul tarafından verilebilir.

Step-by-Step Solution

1
Bireysel başvurunun temel amacını ve kapsamını belirle.
Bireysel başvuru, temel hak ihlallerini gidermeye yönelik bir hak arama yoludur, genel bir norm denetimi değildir.
AYM'nin bireysel başvurulardaki yetkisi ile norm denetimi (iptal davası) yetkisini ayırmak gerekir.
2
Mahkemenin bölümleri ile genel kurulun görev dağılımını analiz et.
Bireysel başvuruları Bölümler incelerken, kanun iptali gibi norm denetimi işlerini Genel Kurul yürütür.
6216 sayılı Kanun uyarınca, bir bölüm normun anayasaya aykırılığını saptarsa iptal kararı veremez, sevk kararı verir.
3
Kabul edilebilirlik kriterlerini gözden geçir.
'Önemli bir zarara uğramama' ve 'anayasal önem taşımama' gibi kriterler başvurunun elenmesine neden olabilir.
Mahkemenin iş yükünü yönetmek ve önemsiz başvuruları ayıklamak için bu yasal düzenleme mevcuttur.

Key Concept

Bireysel Başvuruda Yetki Sınırı ve Norm Denetimi İlişkisi

Hints

1
Bireysel başvuruyu karara bağlayan organlar ile kanunları iptal eden organların yetki farkını düşünün.
2
Bir Bölüm anayasaya aykırılık sezerse ne yapmalıdır? İptal mi etmeli yoksa başka bir birime mi yollamalı?
3
İptal yetkisi sadece Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu'na aittir; Bölümler sadece bireysel başvuru kararı verir.

Practice More

Bireysel başvurunun kapsamı dışında kalan 'yasama işlemleri' ve 'düzenleyici idari işlemler' konusunu tekrar edin.

Alternative Method

Bireysel başvuru kararının 'subjektif' (kişiye özel ihlal), iptal kararının ise 'objektif' (genel kuralın kaldırılması) nitelikte olduğunu hatırlayarak yetki ayrımını yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Bireysel Başvuru

More questions from this topic