Examkin

Question

Difficulty: Very hardMeridyenler ve Boylam Etkileri

Türkiye'nin matematik konumu gereği meridyenler arasındaki kuş uçuşu uzaklık kuzeye doğru gidildikçe azalmaktadır. Bu durum, doğu-batı yönlü seyahatlerde kat edilen fiziksel mesafe ile boylam farkı (zaman farkı) arasındaki ilişkiyi doğrudan etkiler.

30∘30^{\circ} Doğu boylamı üzerindeki bir noktadan başlayarak tam doğu yönünde kuş uçuşu 444444 km yol alan iki gözlemciden; birincisinin Türkiye'nin en kuzeyinden (42∘42^{\circ} K), ikincisinin ise en güneyinden (36∘36^{\circ} K) geçtiği bilindiğine göre, ulaşılan aşağıdaki sonuçlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Birinci gözlemcinin ulaştığı noktada yerel saat, ikinci gözlemcinin ulaştığı noktaya göre daha ileridir.Answer
  2. B
    Her iki gözlemci de başlangıç noktalarından itibaren aynı boylam derecesine ulaşmıştır.
  3. C
    İkinci gözlemcinin başlangıç ve bitiş noktaları arasında geçtiği boylam farkı daha fazladır.
  4. D
    Birinci gözlemcinin bulunduğu enlemde ardışık iki meridyen arası kuş uçuşu uzaklık daha geniştir.
  5. E
    Her iki rotada da başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki yerel saat farkı tam olarak 1616 dakikadır.

Answer

Birinci gözlemcinin ulaştığı noktada yerel saatin ikinci gözlemciye göre daha ileri olması, kuzeyde meridyenlerin daralması sonucu aynı mesafede daha fazla boylam geçilmesinin bir sonucudur.
Türkiye'nin kuzeyinde meridyenler arası mesafe, güneyine göre daha dardır. Bu nedenle, aynı doğrusal mesafeyi (444444 km) kateden iki gözlemciden kuzeyde olanı daha fazla sayıda meridyen (boylam) geçer. Başlangıç noktaları aynı olan bu gözlemcilerden daha fazla boylam geçen birinci gözlemci, daha doğudaki bir boylama ulaşmış olur. Coğrafi bir kural olarak, doğudaki noktalarda yerel saat her zaman daha ileridir.

Step-by-Step Solution

1
Meridyenlerin daralma özelliğini analiz etme
Meridyenler arası mesafe Ekvator'dan kutuplara doğru azalır. Türkiye'de en kuzeyde (42∘42^{\circ} K) bu mesafe yaklaşık 8282 km, en güneyde (36∘36^{\circ} K) ise yaklaşık 9090 km'dir.
Boylam farkı ile kuş uçuşu uzaklık arasındaki ilişki enleme bağlıdır.
2
444444 km'lik mesafede geçilen boylam farkını hesaplama (temsili)
Kuzeyde: 444/82≈5,4444 / 82 \approx 5,4 boylam; Güneyde: 444/90≈4,9444 / 90 \approx 4,9 boylam geçilir.
Mesafe daha dar olduğu için kuzeydeki gözlemci daha fazla meridyen çizgisi üzerinden geçer.
3
Yerel saat ve boylam ilişkisini kurma
Birinci gözlemci (kuzey) yaklaşık 5,45,4 boylam doğuya giderek 35,4∘35,4^{\circ} D boylamına ulaşırken; ikinci gözlemci (güney) 34,9∘34,9^{\circ} D boylamına ulaşır.
Daha fazla boylam geçmek, daha doğudaki bir noktaya ulaşmak demektir.
4
Sonucu belirleme
Daha doğuda yer alan birinci gözlemcinin bulunduğu noktada yerel saat, ikinci gözlemciye göre daha ileridir.
Dünya batıdan doğuya döndüğü için doğudaki merkezlerde yerel saat her zaman daha ileridir.

Key Concept

Meridyenlerin kutuplarda birleşmesi (yakınsaması) ve bunun boylam/zaman hesaplamalarına etkisi.

Practice More

Aynı boylam üzerinde yer alan iki merkezde güneşin doğuş ve batış saatlerinin neden yıl boyunca farklı olduğunu (ekinokslar hariç) inceleyerek boylam ve enlem etkisini karşılaştırabilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Meridyenler ve Boylam Etkileri

More questions from this topic