Türkçede sözcüğün anlamlı en küçük parçasına 'kök' denir. Kökler, yansıttıkları anlam ve üstlendikleri görev bakımından temel olarak isim kökleri ve fiil kökleri olmak üzere iki ana gruba ayrılır.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
- AUzun süre açık kalan derin yara nihayet kanamış.
- BKüçük çocuk, bahçedeki arkadaşlarıyla neşeyle oynadı.
- CDün gece soğuktan dolayı dişleri sabaha kadar sızladı.
- Küçük kedi, soğuktan korunmak için bir köşeye kıvrıldı.Answer
- EAnnem, balkonundaki saksı çiçeklerini her sabah özenle besledi.
Answer
Sözcüklerin kökleri incelendiğinde "kıvrıldı" sözcüğünün fiil köküne (kıvır-), diğer sözcüklerin ise isim köküne (kan, oyun, sızı, besi) sahip olduğu görülür.
Seçeneklerdeki sözcükler incelendiğinde; "kanamış" sözcüğünün kökü "kan", "oynadı" sözcüğünün kökü "oyun", "sızladı" sözcüğünün kökü "sızı", "besledi" sözcüğünün kökü ise "besi"dir. Bu sözcüklerin tamamı isim köküdür. Ancak "kıvrıldı" sözcüğünün kökü "kıvır-" eylemidir ve fiil köküdür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İsim ve Fiil Kökü Ayırımı
Hints
1
Kökü bulurken kelimedeki tüm ekleri atın ve geriye kalan anlamlı parçanın kelimenin bütünüyle anlam ilişkisi olup olmadığını kontrol edin.
2
Türkçede bazı sözcükler yapım eki alırken ünlü kaybına uğrar. Örneğin "oyun" sözcüğü "-a" ekini aldığında "oyna-" olur. Bu durum kök türünü değiştirmez.
3
Kelimelerin köklerini şu şekilde belirleyebilirsiniz: kan, oyun, sızı, kıvır-, besi. Şimdi bu köklere -mek/-mak ekini getirin.
Practice More
Kök türleri arasındaki 'sesteş kök' (kan- / kan) ve 'ortak kök' (boya- / boya) farklarını incelemek bu konudaki karmaşıklığı çözmenize yardımcı olacaktır.
Alternative Method
Sözcüklerin köklerini bulduktan sonra mastar eki getirmek yerine, bu köklerin bir 'iş, oluş, hareket' mi bildirdiğini yoksa bir 'varlığı mı' karşıladığını düşünerek de sonuca ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s