Examkin

Question

Difficulty: HardToprak Sistemi

Osmanlı toprak hukukunda Nişancı tarafından tahrir defterlerine kaydedilen toprakların büyük bir kısmı, mülkiyeti (rakaberakabe) devlete ait olan mirî arazilerden oluşurdu. 17. yüzyılın sonlarına kadar bu toprakların işletilmesi genellikle geçici sürelerle (iltizamiltizam) devredilirken, 1695 yılında yayımlanan bir fermanla, bazı mirî arazilerin vergi toplama hakkı, mülkiyeti yine devlete ait kalmak şartıyla şahıslara 'kayd-ı hayat' (ölene kadar) prensibiyle ihale edilmeye başlanmıştır. Bu sistem, zamanla devletin merkezî otoritesinin zayıflamasına ve yerel güçlerin (a^ya^nâyân) ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Metinde özellikleri belirtilen, mirî arazi statüsünde olup tasarruf hakkının ömür boyu devredilmesiyle mülk araziye en çok yaklaştırılan toprak türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. MalikâneAnswer
  2. B
    Paşmaklık
  3. C
    Arpalık
  4. D
    Mukataa
  5. E
    Yurtluk

Answer

Malikâne sistemi, mirî arazilerin vergi gelirlerinin şahıslara ömür boyu tahsis edildiği uygulamadır.
Malikâne sistemi, 17. yüzyıl sonlarında (1695) mali krizi aşmak ve nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla başlatılmış olup, Mukataa arazilerin vergi toplama hakkının ömür boyu (kayd-ı hayat) şahıslara verilmesidir. Bu sistemde mülkiyet devlete ait kalmasına rağmen, kullanım hakkının sürekliliği onu mülk araziye en çok yaklaştıran mirî arazi türü yapmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Toprağın mülkiyet durumunu analiz et.
Metinde toprağın 'mülkiyetinin devlete ait olduğu' (rakaberakabe) belirtilmektedir, bu da toprağın 'Mirî Arazi' kategorisinde olduğunu kanıtlar.
Osmanlı'da mülk arazilerin mülkiyeti şahsa, mirî arazilerin mülkiyeti ise devlete aittir.
2
Tasarruf süresini ve uygulama tarihini değerlendir.
1695 yılından itibaren başlayan 'kayd-ı hayat' (ölene kadar) şartı, geçici olan iltizam sisteminden kalıcı bir sisteme geçildiğini gösterir.
Mukataa arazilerin iltizam sürelerinin ömür boyu hale getirilmesi 'Malikâne' sistemi olarak adlandırılır.
3
Sistemin siyasi sonucunu incele.
Yerel güçlerin (a^ya^nâyân) oluşmasına zemin hazırlayan bu yapı, Malikâne sahiplerinin toprağı kendi mülkü gibi görmeye başlamasıyla ilişkilidir.
Ömür boyu süren vergi toplama hakkı, şahısların bölgede güç kazanmasına ve merkezî otoritenin sarsılmasına yol açmıştır.

Key Concept

Osmanlı Toprak Sisteminde Malikâne Uygulaması ve Mülkiyet-Tasarruf Ayrımı

Hints

1
Osmanlı'da 'mülk' ve 'mirî' arazi ayrımı mülkiyetin kime ait olduğuyla ilgilidir; soruda mülkiyetin devlette kaldığı ancak hakkın ömür boyu verildiği vurgulanmaktadır.

Practice More

Malikâne sisteminin 19. yüzyıldaki Ayanlık kurumuna nasıl dönüştüğünü incelemek, toprak sisteminin siyasi sonuçlarını anlamanıza yardımcı olacaktır.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Toprak Sistemi

More questions from this topic