Question

Difficulty: Very hardTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'de neotektonik dönemdeki hareketler sonucunda oluşan çöküntü alanları, zamanla akarsu alüvyonlarıyla dolmuş ve geniş düzlükler meydana gelmiştir. Bu alanlardan bazıları, akarsu yatağının deniz seviyesine çok yaklaştığı 'taban seviyesi ovaları' olarak nitelendirilir. Aşağıdaki ovalardan hangisi, tektonik bir çukurlukta yer alması ve denizden iç kesimde bulunmasına rağmen; çok düşük eğimi, kalın alüvyon tabakası ve Sakarya Nehri'nin akış hızı kaybı nedeniyle drenaj sorunları ve yüksek taşkın riski bakımından kıyıdaki delta ovalarıyla en benzer karakteristikleri sergiler?

  1. Adapazarı OvasıAnswer
  2. B
    Iğdır Ovası
  3. C
    Erbaa Ovası
  4. D
    Muş Ovası
  5. E
    Acıpayam Ovası

Answer

Adapazarı Ovası, tektonik bir çukurda yer almasına rağmen deniz seviyesine yakınlığı nedeniyle taban seviyesi ovası özellikleri gösteren ve yüksek taşkın riskine sahip olan seçenektir.
Adapazarı Ovası, Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) üzerindeki tektonik bir çöküntü havzasıdır. Ancak Sakarya Nehri bu havzaya girdiğinde eğimi çok azaldığı için akış hızı düşer ve nehir taban seviyesine yaklaşır. Bu durum, ovayı jeomorfolojik olarak bir 'taban seviyesi ovası' yapar. Düşük eğim ve kalın alüvyon tabakası, bu ovada drenajın zorlaşmasına ve taşkın riskinin kıyıdaki delta ovalarıyla benzer hale gelmesine neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Oluşum kökenini belirle
Soruda hem tektonik hem de taban seviyesi karakteri taşıyan bir ova aranmaktadır.
Türkiye'deki ovaların büyük çoğunluğu tektonik olsa da sadece birkaçı taban seviyesi karakterindedir.
2
Akarsu ve drenaj ilişkisini analiz et
Sakarya Nehri'nin geçtiği ve eğimin aniden azaldığı düzlüğü tespit et.
Sakarya Nehri'nin hızı Adapazarı Ovası'na girdiğinde düşer ve menderesler çizerek taşkın riskini artırır.
3
Jeomorfolojik konum karşılaştırması yap
Denizden içerde olmasına rağmen deniz seviyesine en yakın rakımlı ovayı seç.
Adapazarı Ovası'nın ortalama yükseltisi deniz seviyesine çok yakındır (yaklaşık 30 metre).

Key Concept

Taban Seviyesi Ovası ve Tektonik Çöküntü İlişkisi

Hints

1
Soruda bahsedilen ova, Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerindedir ve Marmara Bölgesi'nde yer alır.
2
Bu ova, ismini aldığı şehirden farklı olarak denize döküldüğü 'Karasu' kıyısında değil, biraz daha içerdeki bir çukurluktadır.
3
Sakarya Nehri bu ovada menderesler çizer ve yatak eğimi kilometre başına birkaç santimetreye kadar düşer; bu da taban seviyesi ovası olduğunun kanıtıdır.

Practice More

Adapazarı Ovası ile Antalya Ovası'nı taban seviyesi karakteri bakımından karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Türkiye fiziki haritasında yükselti basamaklarına bakıldığında, iç kesimlerde olmasına rağmen 'yeşil' renkle (0-500m) gösterilen ve bir akarsuyun denize ulaşmadan önceki son geniş düzlüğü olan alanı belirlemek cevaba götürür.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question