Question

Difficulty: HardSözcükte Yapı

Kurumsal (I)başarıyı hedefleyen (II)gözlemci raporları, (III)eşitlik ilkesiyle ve (IV)izleyici beklentileriyle (V)seçkinler tarafından değerlendirildi.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi, yapı bakımından "gövdeden türemiş" bir sözcük değildir?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VAnswer

Answer

Seçkinler sözcüğü, sadece bir adet yapım eki aldığı için gövde durumundadır ancak gövdeden türemiş bir yapıda değildir.
Seçkinler sözcüğü analiz edildiğinde, 'seç-' fiil köküne '-kin' fiilden isim yapım ekinin geldiği görülür. Bu noktada sözcük bir gövde haline gelmiştir. Ancak sonrasında gelen '-ler' eki bir çekim ekidir (çoğul eki). Bir sözcüğün gövdeden türemiş sayılabilmesi için gövde halindeyken (yani en az bir yapım eki almışken) üzerine bir yapım eki daha alması gerekir. Bu sözcükte sadece bir yapım eki olduğu için gövdeden türemiş değildir.

Step-by-Step Solution

1
Gövde ve gövdeden türeme kavramlarını tanımla.
Bir sözcük köküne bir yapım eki geldiğinde 'gövde' oluşur. Bu gövdeye en az bir yapım eki daha gelirse sözcük 'gövdeden türemiş' olur.
Sorunun kökünde istenen yapısal özelliği belirlemek için temel kriteri oluşturur.
2
İlk dört sözcüğün yapım eklerini analiz et.
Başarıyı: baş (kök) + ar (1. yapım) + ı (2. yapım); Gözlemci: göz (kök) + le (1. yapım) + m (2. yapım) + ci (3. yapım); Eşitlik: eş (kök) + it (1. yapım) + lik (2. yapım); İzleyici: iz (kök) + le (1. yapım) + ici (2. yapım).
Bu sözcüklerin her biri en az iki yapım eki aldığı için gövdeden türemiş kategorisine girer.
3
Beşinci sözcüğün (seçkinler) eklerini analiz et.
Seçkinler: seç- (fiil kök) + -kin (fiilden isim yapım eki) + -ler (çoğul çekim eki).
Çekim ekleri gövdeyi yeni bir gövdeye dönüştürmediği için bu sözcük sadece bir yapım ekiyle gövde halinde kalmıştır.

Key Concept

Gövdeden Türemiş Sözcük Yapısı

Hints

1
Gövde, bir sözcüğün en az bir yapım eki almış halidir.
2
Gövdeden türemiş bir sözcük bulmak için sözcükte en az iki tane yapım eki aramalısınız.
3
Seçkinler sözcüğündeki ekleri ayırırken '-ler' ekinin yapım eki mi yoksa çekim eki mi olduğuna odaklanın.

Practice More

Sözcük köklerinin isim mi yoksa fiil mi olduğunu belirleyerek, eklerin isimden isim mi yoksa fiilden isim mi türettiği üzerinde pratik yapabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcükleri köklerine ayırdıktan sonra, anlamlı her bir ekleme adımında sözcüğün türünün veya anlamının değişip değişmediğini kontrol edin. Eğer sadece bir kez anlam/tür değişimi (yapım eki) varsa o sözcük gövdeden türememiştir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question