Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'nin iklim özellikleri incelendiğinde kıyı ve iç kesimlerde yer şekilleri ile matematik konumun etkisine bağlı olarak farklı yağış mekanizmalarının karakterize olduğu görülür. Örneğin;

I. Türkiye'nin orta kuşakta yer almasının bir sonucu olarak, kış aylarında Akdeniz ve Ege kıyıları başta olmak üzere genellikle sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında yağışlar görülür.
II. Deniz etkisine açık dağlık kıyılarımızda (özellikle Karadeniz), deniz üzerinden gelen nemli rüzgârların bir dağ kütlesinin yamacı boyunca yükselerek soğuması bol miktarda yağış getirir.
III. Karasallığın belirgin olduğu İç Anadolu ve Doğu Anadolu (Erzurum-Kars Platosu) gibi bölgelerimizde ise ilkbahar ve yaz aylarında zemin ısınmasına bağlı olarak havanın dikey yönde hızla yükselmesiyle kısa süreli sağanaklar başlar.

Numaralandırılmış bu süreçlerin ifade ettiği yağış oluşum tipleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. I. Cephe yağışları - II. Yamaç yağışları - III. Konveksiyonel yağışlarAnswer
  2. B
    I. Yamaç yağışları - II. Cephe yağışları - III. Konveksiyonel yağışlar
  3. C
    I. Konveksiyonel yağışlar - II. Yamaç yağışları - III. Cephe yağışları
  4. D
    I. Cephe yağışları - II. Konveksiyonel yağışlar - III. Yamaç yağışları
  5. E
    I. Konveksiyonel yağışlar - II. Cephe yağışları - III. Yamaç yağışları

Answer

Doğru sıralama; birinci sürecin 'Cephe yağışları', ikinci sürecin 'Yamaç yağışları', üçüncü sürecin ise 'Konveksiyonel yağışlar' olduğu seçenektir.
Verilen süreçler incelendiğinde; iki farklı hava kütlesinin karşılaşması 'Cephe yağışları'nı, nemli havanın bir dağ yamacı boyunca tırmanması 'Yamaç yağışları'nı, karasal alanlarda zemin ısınmasına bağlı dikey yönlü hava hareketi ise 'Konveksiyonel yağışlar'ı tanımlamaktadır. Kıyı ve iç kesimlerin özelliklerine göre yapılan bu eşleştirme coğrafi mekanizmalarla tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
I. öncüldeki yağış mekanizmasını analiz etmek.
Sıcak ve soğuk farklı karakterdeki hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında cephe (frontal) yağışları oluşur. Bu, Türkiye'de özellikle Akdeniz ve Ege kıyılarında kış mevsiminde görülen karakteristik bir durumdur.
Hava kütlelerinin karşılaşması (çarpışması) tanımı doğrudan cephe oluşumunu işaret eder.
2
II. öncüldeki yağış mekanizmasını analiz etmek.
Nemli hava kütlelerinin bir dağ kütlesi (Karadeniz dağları vb.) boyunca yükselerek soğuması yamaç (orografik) yağışlarını oluşturur.
Rüzgarın bir topoğrafya engeline (dağ) çarparak yükselmesi yamaç yağışının temel mekanizmasıdır.
3
III. öncüldeki yağış mekanizmasını analiz etmek.
Zeminin aşırı ısınmasına bağlı olarak havanın dikey yönde hızla yükselmesi ve soğuması konveksiyonel (yükselim) yağışları oluşturur. İç Anadolu'da (kırkikindi yağışları) ilkbaharda, Erzurum-Kars'ta yazın tipiktir.
Karasal alanlarda yer yüzeyinin ısınması dikey yönlü konveksiyonel akımları başlatır.

Key Concept

Türkiye'de Yağış Oluşum Tipleri ve Coğrafi Dağılışı

Hints

1
Sıcak ve soğuk gibi iki farklı cephenin çarpışma alanlarına hangi isim verildiğini düşünün.
2
Deniz üzerinden gelen havanın bir 'yamaç' boyunca yükselmesi, yağışın ismini de belirleyen temel faktördür.
3
Karasal iç kesimlerde, ilkbahar ve yaz aylarında ısınan havanın dikey yönde (konveksiyonel olarak) yükselmesiyle oluşan yağışlara halk arasında 'kırkikindi yağışları' da denir.

Practice More

Türkiye'de cephe yağışlarının görülmesinin mutlak konumumuzla (orta kuşakta yer almamızla) nasıl bir ilişkisi olduğunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nem ve Yağış

More questions from this topic