Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de nemlilik ve yağışın dağılışı üzerinde mutlak nem, maksimum nem ve bağıl nem arasındaki ilişki belirleyicidir. Bu ilişki ve Türkiye'nin iklim özellikleri dikkate alındığında, aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kış mevsiminde sıcaklıkların düşmesine bağlı olarak havanın nem taşıma kapasitesinin (maksimum nem) azalması, Türkiye genelinde bağıl nem oranlarının artmasını sağlar.
  2. B
    Karadeniz kıyı kuşağında her mevsim mutlak nemin yeterli olması ve sıcaklığın dengeli seyretmesi, bağıl nemin yıl boyunca yüksek ve istikrarlı kalmasına neden olur.
  3. C
    Güneydoğu Anadolu'da yaz mevsiminde maksimum nemin Türkiye'deki en yüksek değerlere ulaşması, havanın nem açığının artmasına ve bağıl nemin %10'lara kadar düşmesine yol açar.
  4. D
    Akdeniz kıyılarında yazın mutlak nem miktarının çok yüksek olmasına rağmen, aşırı sıcaklık etkisiyle kapasite daha fazla arttığı için bağıl nem kış mevsiminden daha düşüktür.
  5. İç bölgelerde ilkbahar mevsiminde görülen konveksiyonel (yükselim) yağışlar, yükselen havanın nem taşıma kapasitesinin (maksimum nem) artması sonucunda meydana gelir.Answer

Answer

İç bölgelerde ilkbahar mevsiminde görülen konveksiyonel (yükselim) yağışların, yükselen havanın nem taşıma kapasitesinin (maksimum nem) artması sonucunda meydana geldiğini belirten ifade yanlıştır.
İç bölgelerde ilkbaharda görülen konveksiyonel yağışlar, ısınan havanın yükselmesi ve yükselirken soğuması prensibine dayanır. Soğuma süreci havanın nem taşıma kapasitesini (maksimum nem) artırmaz, tam tersine azaltır. Kapasite azaldığında havadaki mevcut nem (mutlak nem), daralan kapasiteyi tamamen doldurur ve bağıl nem %100'ü aşarak yağış başlar.

Step-by-Step Solution

1
Nem türleri arasındaki ilişkinin analiz edilmesi
Bağıl Nem = (Mutlak Nem / Maksimum Nem) x 100 formülü hatırlanmalıdır. Sıcaklık arttıkça maksimum nem artar, bağıl nem düşer.
Yağışın oluşması için bağıl nemin %100'e ulaşması veya aşması gerekir.
2
Konveksiyonel yağış mekanizmasının incelenmesi
Isınan hava yükselir. Yükselen hava her 200 metrede 1°C soğur. Soğuyan havanın maksimum nemi (nem taşıma kapasitesi) azalır.
Hava soğudukça büzülür ve nem taşıma alanı daralır, bu da bağıl nemi artırır.
3
Yanlış yargının tespiti
Havanın nem taşıma kapasitesinin artması havayı doyma noktasından uzaklaştırır (nem açığını büyütür). Yağış, kapasitenin artmasıyla değil azalmasıyla oluşur.
Kapasite artışı ancak sıcaklık artışıyla mümkündür, oysa yağış soğuma ile gerçekleşir.

Key Concept

Maksimum nem ile sıcaklık doğru orantılı, maksimum nem ile bağıl nem ters orantılıdır.

Hints

1
Sıcaklık ile havanın nem taşıma kapasitesi (maksimum nem) arasındaki ilişkiyi düşünün.
2
Yağışın oluşması için havanın doyma noktasına ulaşması (nem açığının kapanması) gerekir. Bu durum kapasite artışıyla mı yoksa azalışıyla mı sağlanır?
3
Konveksiyonel yağışlar yükselen havanın soğumasıyla oluşur. Soğuyan havanın nem taşıma hacmi genişler mi yoksa daralır mı?

Practice More

Bağıl nem ile buharlaşma şiddeti arasındaki ters ilişkiyi ve Güneydoğu Anadolu'daki kuraklık nedenlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question