Question

Difficulty: Medium31 Mart Vakası

Osmanlı Devleti'nde meşrutiyet rejimine karşı çıkan 31 Mart Vakası'nın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasından sonra, II. Abdülhamid tahttan indirilmiş ve 1909 yılında Kanun-i Esasi üzerinde kapsamlı değişiklikler yapılmıştır.

Bu düzenlemelerle parlamenter sistemin güçlendirilmesi hedeflendiğine göre, aşağıdakilerden hangisi 1909 anayasa değişikliklerinin yönetim anlayışındaki etkisini en doğru şekilde yansıtmaktadır?

  1. Hükümetin padişaha karşı değil, Mebusan Meclisine karşı sorumlu hale getirilmesiAnswer
  2. B
    Devletin resmi dininin İslam olduğu maddesinin anayasadan çıkarılarak laikliğe geçilmesi
  3. C
    Padişahın, Meclis onayı almadan tek başına savaş ve barış kararı alma yetkisinin tanınması
  4. D
    Mebusan Meclisi üyelerinin tamamının padişah tarafından hayat boyu atanması usulüne geçilmesi
  5. E
    Çok partili hayatın sona erdirilerek İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin tek yasal parti ilan edilmesi

Answer

Hükümetin padişaha karşı değil, Mebusan Meclisine karşı sorumlu hale getirilmesi
1909 anayasa değişikliklerinin en kritik maddesi, hükümetin (heyet-i vükela) kime karşı sorumlu olduğudur. 1876'daki orijinal metinde hükümet padişaha sorumluyken, 1909'da Mebusan Meclisine sorumlu hale getirilmiştir. Bu durum, 'Milli İrade'nin ve yasama organının yürütme üzerindeki denetimini kesinleştirerek parlamenter sistemi güçlendirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın niteliğini belirle
31 Mart Vakası, mevcut anayasal düzene (meşrutiyete) karşı çıkan gerici bir isyandır.
İsyanın neden bastırıldığını ve sonrasındaki tepkiyi anlamak için gereklidir.
2
Siyasi sonuçları analiz et
İsyan bastırıldıktan sonra II. Abdülhamid tahttan indirilmiş ve Kanun-i Esasi'de (1876 Anayasası) demokratikleşme yönünde değişiklikler yapılmıştır.
Hukuki değişimin yönünü tayin etmek için gereklidir.
3
1909 Değişikliklerinin özünü kavra
Padişahın yetkileri sembolik hale getirilmiş, meclis gerçek otorite olmuştur. Hükümetin meclise karşı sorumlu olması bu değişimin en somut örneğidir.
Yönetim anlayışındaki temel kaymayı saptamak için gereklidir.

Key Concept

Meclis Üstünlüğü ve Parlamenter Sistem

Hints

1
1909 değişiklikleri padişahın mı yoksa meclisin mi gücünü artırmıştır?

Practice More

1909 değişikliklerinde yer alan 'padişahın meclisi feshetme' ve 'sürgün' yetkileri üzerine odaklanan soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question