Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'de dağların kıyı çizgisine dik uzandığı bölgelerde, yer kabuğu hareketleri sonucunda oluşan çöküntü alanları (grabenler) hem verimli tarım arazileri oluşturur hem de denizel iklim etkisinin iç kesimlere sokulmasına olanak sağlayan doğal koridorlar görevi görürler.

Buna göre, aşağıda verilen ovalardan hangisi bu jeolojik ve jeomorfolojik yapıya (horst-graben sistemi) bağlı olarak oluşmuş ovalardan biri değildir?

  1. A
    Bakırçay Ovası
  2. B
    Gediz Ovası
  3. C
    Küçük Menderes Ovası
  4. D
    Büyük Menderes Ovası
  5. ÇukurovaAnswer

Answer

Çukurova, oluşum kökeni bakımından bir graben (tektonik çöküntü) ovası değil, Türkiye'nin en büyük delta ovasıdır.
Çukurova, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin getirdiği alüvyonlarla oluşmuş bir delta ovasıdır. Soruda belirtilen 'graben' (tektonik çöküntü) ve 'denizel etkinin iç kesimlere girmesi' özellikleri, dağların kıyıya dik uzandığı Ege Bölgesi'ndeki Bakırçay, Gediz, Küçük ve Büyük Menderes ovaları için geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki ovaların coğrafi bölgelerini ve jeolojik yapılarını belirleyin.
Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes ovaları Ege Bölgesi'ndedir; Çukurova ise Akdeniz Bölgesi'ndedir.
Ovaların yerini tespit etmek, bölgedeki hakim yer şekli oluşum mekanizmasını anlamaya yardımcı olur.
2
Ege Bölgesi'ndeki ovaların oluşum mekanizmasını (Horst-Graben) analiz edin.
Bu ovalar, yan basınçlarla kırılan yer kabuğunun çöken kısımları (grabenler) üzerinde yer alır ve denize dik uzanırlar.
Soru kökündeki graben ve denizel etki vurgusu, doğrudan Batı Anadolu'daki kırıklı yapıyı işaret etmektedir.
3
Çukurova'nın oluşum özelliklerini diğerleriyle karşılaştırın.
Çukurova, tektonik bir çöküntüden ziyade akarsu biriktirmesi (alüvyon) ile oluşmuş bir delta ovasıdır.
Oluşum kökeni (delta vs tektonik) ayrımı, sorunun doğru yanıtını belirler.

Key Concept

Türkiye'deki ovalar oluşumlarına göre tektonik (graben), delta ve karstik ovalar olarak ayrılır. Ege'deki graben ovaları denizel iklimin iç kesimlere girmesini sağlar.

Hints

1
Ege Bölgesi'ndeki 'dağların kıyıya dik uzanması' ifadesine odaklanın.
2
Seçeneklerdeki dört ova Ege Bölgesi'nin graben hatlarıdır; beşincisi ise Akdeniz'de bir biriktirme şeklidir.
3
Hangi ovanın akarsuların denizi doldurmasıyla (delta) oluştuğunu hatırlayın.

Practice More

Diğer önemli delta ovaları (Bafra, Çarşamba, Silifke) ile tektonik ovaların farklarını çalışmak konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Harita bilgisini kullanarak ovaları bölgelerine göre ayırın. Dört ovanın Ege'de, birinin ise Akdeniz'de olduğunu görmek, oluşum farkını bulmanızı kolaylaştıracaktır.
Estimated Time:45s
Rate this question