Question

Difficulty: HardSıfatlar (Ön Adlar)

Türkçede sıfatlar yapıları bakımından basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üç grupta incelenir. Birleşik sıfatlar ise kendi içinde "anlamca kaynaşmış" ve "kurallı birleşik sıfatlar" olarak ikiye ayrılır. Ayrıca sıfatlar; miktar, derece veya üstünlük bildiren zarflar tarafından nitelik yönünden derecelendirilebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem bir niteleme sıfatını derecelendiren bir zarfa hem de "kurallı birleşik" yapıda bir sıfata yer verilmiştir?

  1. En sevdiği kıyafetlerini yanına alarak 33 günlük bir gezi planı için erkenden yola koyuldu.Answer
  2. B
    Oldukça sessiz çözülen bu problemler, öğrencilerin konuyu ne kadar iyi kavradığını açıkça gösteriyordu.
  3. C
    Birçok sanatçı, pek etkileyici eserler vererek toplumun sanat anlayışını dönüştürmeyi başarmıştır.
  4. D
    Daha yeni basılan bu kitapların çoğu, kapak tasarımları ve içerikleriyle okurların büyük ilgisini çekti.
  5. E
    Eli açık bir insan olması sebebiyle, çevresindeki yardıma muhtaç kimselere karşı çok duyarlı davranırdı.

Answer

En sevdiği kıyafetlerini yanına alarak 33 günlük bir gezi planı için erkenden yola koyuldu.
Doğru cevapta yer alan 'en' sözcüğü bir üstünlük zarfıdır ve kendisinden sonra gelen 'sevdiği' niteleme sıfatını derecelendirmiştir. Aynı cümlede geçen '33 günlük' ifadesi ise bir sıfat tamlamasına ('33 gün') '-lük' eki getirilmesi yoluyla oluşturulmuş bir 'kurallı birleşik sıfat' örneğidir. Her iki dil bilgisi kuralı da bu seçenekte aynı anda örneklenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Derecelendirme zarfı ve nitelediği sözcüğü tespit et.
'En' sözcüğü derecelendirme zarfıdır ve 'sevdiği' niteleme sıfatını miktar/üstünlük yönünden etkilemiştir.
Zarflar sıfatların önüne gelerek onların anlamını derecelendirebilir.
2
Cümledeki sıfatların yapısını analiz et.
'33 günlük' sıfatı, '33 gün' sıfat tamlamasına '-lük' eki getirilerek oluşturulmuştur.
Sıfat tamlamalarına -li, -lik, -siz ekleri getirilerek yapılan birleşik sıfatlar 'kurallı birleşik sıfat' olarak adlandırılır.
3
Diğer seçeneklerdeki benzer yapıları ele.
Diğer şıklarda ya zarf fiili/zarfı nitelemiştir ya da birleşik sıfat 'anlamca kaynaşmış' (birçok, eli açık) türündedir.
Zarfın bir sıfatı nitelemesi ve sıfatın kurallı birleşik yapıda olması şartının her ikisi de sadece doğru seçenekte sağlanmıştır.

Key Concept

Sıfatlarda Yapı ve Derecelendirme

Hints

1
Cümlelerde önce 'en, daha, pek, çok, oldukça' gibi derecelendirme zarflarını bulun ve bunların bir sıfatı mı yoksa fiili mi etkilediğine bakın.
2
Kurallı birleşik sıfatlar genellikle '-li, -lik, -siz' ekleriyle veya isimle sıfatın yer değiştirmesiyle oluşur (örn: 'mavi gözlü' veya 'gözü mavi').
3
'Birçok, birkaç, biraz' gibi sözcüklerin kurallı değil, anlamca kaynaşmış birleşik sıfat olduğunu unutmayın.

Practice More

Kurallı birleşik sıfatların diğer bir türü olan 'iyelik ekiyle yer değiştirme' (örn: 'kapısı kırık ev') yapısını içeren soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question