Examkin

Question

Difficulty: Hard1876 Kanun-i Esasi

18761876 tarihli Kanun-i Esasi'nin orijinal metninde yer alan ve anayasanın 'mutlakiyetçi' yapısını en somut şekilde ortaya koyan düzenlemelerden biri 113113. maddedir. Bu madde uyarınca; devlet güvenliğini bozduğu polis araştırmasıyla (zabıta marifetiyle) tespit edilen kişiler hakkında Padişah'a tanınan ve yargı denetimi dışı bırakılan yetki aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mahkeme kararı olmaksızın, idari bir tasarrufla kişileri yurt dışına sürgün etmeAnswer
  2. B
    Meclis-i Mebusan'ın hazırladığı bütçe tasarısını veto ederek bir önceki yılın bütçesini yürürlükte tutma
  3. C
    Sadrazam ve Şeyhülislam dışındaki hükümet üyelerini meclisin güvenoyuna sunmadan doğrudan azletme
  4. D
    Anayasa değişikliği tekliflerini, meclis onayı olsa dahi halk oyuna sunma yetkisini kullanma
  5. E
    Yüksek mahkeme sıfatıyla görev yapan Divan-ı Ali üyelerini yalnızca Meclis-i Ayan üyeleri arasından seçme

Answer

Padişah'ın mahkeme kararı olmaksızın kişileri idari bir kararla sürgün etme yetkisidir.
1876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metninde yer alan 113. madde, Padişah'a 'emniyet-i devleti ihlal ettikleri zabıta marifetiyle tahkik olunanları' yurt dışına sürme yetkisi tanımıştır. Bu yetki için herhangi bir mahkeme kararı gerekmemekte, sadece polis soruşturması yeterli sayılmaktaydı. Bu durum, anayasanın kişi hak ve hürriyetleri karşısında Padişah'ın otoritesini mutlaklaştıran en önemli hükümlerden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun-i Esasi'nin orijinal (1876) ve değiştirilmiş (1909) metinleri arasındaki farkı analiz etme
1876 metninin Padişah'a geniş yetkiler tanıdığı, 1909 değişikliklerinin ise bu yetkileri sınırladığı tespit edilir.
Soruda 'orijinal metin' ve '113. madde' vurgusu yapıldığı için 1909 öncesi duruma odaklanılmalıdır.
2
113. maddenin içeriğini ve 'zabıta marifetiyle tahkik' ifadesini değerlendirme
Bu ifadenin yargısal bir süreç değil, idari/polisiye bir süreci ifade ettiği anlaşılır.
113. madde meşhur 'sürgün maddesi' olarak bilinir ve Padişah'ın kişi hürriyeti üzerindeki en ağır yetkisidir.
3
Seçenekler arasında idari cezalandırma yetkisini bulma
Kişilerin yurt dışına sürülmesine olanak tanıyan seçeneğin 113. madde ile tam örtüştüğü görülür.
Diğer seçenekler yasama veya yürütme ile ilgili genel özellikler olsa da 113. maddenin spesifik konusu sürgün yetkisidir.

Key Concept

1876 Kanun-i Esasi'de Padişah'ın Kişisel Yetkileri ve 113. Madde

Hints

1
Bu madde, II. Abdülhamid döneminde anayasanın askıya alınmasından önce bazı aydınların cezalandırılmasında kullanılan hukuki dayanaktır.
2
Maddede geçen 'zabıta marifetiyle' ifadesi, kararın bir yargı organı tarafından değil, idari bir birim (polis) tarafından verildiğini gösterir.
3
Söz konusu yetki, kişilerin yerleşme ve seyahat hürriyetini doğrudan kısıtlayan ve onları vatan dışına çıkaran 'sürgün' uygulamasıdır.

Practice More

1909 değişikliklerinde bu maddenin anayasadan çıkarılmasının yürütme üzerindeki denetimi nasıl etkilediğini araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Soru kökündeki 'zabıta marifetiyle' (polis yoluyla) ve 'devlet güvenliğini bozmak' ifadelerinden yola çıkarak, bu durumun bir suç-ceza ilişkisinden ziyade idari bir 'güvenlik tedbiri' (sürgün) olduğunu çıkarabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

1876 Kanun-i Esasi

More questions from this topic