Question

Difficulty: HardParlamento Kararları

19821982 Anayasası'nın belirlediği yasama rejimi içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), iradesini "kanun" veya "parlamento kararı" şeklinde ortaya koyar. Bu iki işlem türü; yürürlüğe giriş usulleri, devletin diğer erklerinin sürece katılımı ve anayasal denetim yolları bakımından birbirinden farklı hukuki kurallara tabidir.

Buna göre, parlamento kararlarının hukuki özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Parlamento kararları kural olarak yargısal denetime tabi değildir; ancak TBMM İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları bu kuralın istisnalarıdır.Answer
  2. B
    Parlamento kararları, tıpkı kanunlar gibi TBMM'de kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı'na gönderilir ve Cumhurbaşkanı'nın onayından sonra Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer.
  3. C
    Bir işlemin parlamento kararı mı yoksa kanun mu olduğu sadece içeriğine bakılarak belirlenir ve her iki işlem türü de Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas bakımından denetlenebilir.
  4. D
    Para basılmasına karar verilmesi ve milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması gibi işlemler, TBMM'nin iç işleyişine yönelik oldukları için hukuki nitelikleri bakımından birer parlamento kararıdır.

Answer

Parlamento kararları kural olarak yargısal denetime tabi değildir; ancak TBMM İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları bu kuralın istisnalarıdır.
Doğru ifade, parlamento kararlarının kural olarak yargı denetimi dışında olduğunu ancak Anayasa'da belirtilen üç özel durumun (İçtüzük, dokunulmazlık, vekillik düşmesi) bu kuralın istisnası olduğunu belirtir. Bu, Türk anayasa hukukundaki temel bir ayrımı doğru yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Parlamento kararlarının tanımını ve genel özelliklerini belirle.
Parlamento kararları, TBMM'nin iç işleyişine veya yasama faaliyetlerine ilişkin, kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi olmayan işlemlerdir.
Kanunlar ile parlamento kararları arasındaki temel usul farkını anlamak için gereklidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın bu işlemlerdeki rolünü analiz et.
Kanunlar Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanırken, parlamento kararları Meclis Başkanı tarafından yayımlanır ve Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisi yoktur.
Yürürlük usulündeki farkı ayırt etmek için gereklidir.
3
Yargısal denetim rejimini ve istisnaları hatırla.
Kural olarak parlamento kararlarına karşı yargı yolu kapalıdır. Ancak istisna olarak; İçtüzük değişiklikleri, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.
Anayasal denetimdeki özel rejimleri belirlemek için gereklidir.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Hukuki Rejimi ve İstisnaları

Hints

1
Parlamento kararları genellikle Meclis'in kendi iç işleyişini düzenler ve kural olarak Cumhurbaşkanı onayına gitmez.
2
Normalde yargı yolu kapalı olan parlamento kararlarından hangilerinin Anayasa Mahkemesi'ne götürülebileceğini düşünün (33 istisna).
3
İstisnalar: İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesidir. Bu üçü dışında kalan kararlar (Meclis Başkanı seçimi gibi) denetlenemez.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvuru sürelerini ve karar verme sürelerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question