Examkin

Question

Difficulty: HardParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye sınırları içerisinde yer alan K ve L merkezlerinde gerçekleştirilen coğrafi gözlemler sonucunda şu veriler elde edilmiştir:

* K merkezinde çizgisel dönüş hızı, L merkezinden daha fazladır.
* L merkezinde Kutup Yıldızı'nın (Polaris) ufuk düzlemi üzerindeki görünüm açısı, K merkezinden daha büyüktür.

Bu verilere dayanarak, K ve L merkezleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    L merkezinde tan ve gurup (alacakaranlık) süreleri K merkezine göre daha uzundur.
  2. 21 Aralık tarihinde güneş ışınlarının K merkezine düşme açısı L merkezinden daha dardır.Answer
  3. C
    L merkezinde yıl boyunca yaşanan gece ile gündüz süreleri arasındaki fark K merkezinden daha fazladır.
  4. D
    K merkezinin başlangıç paraleline (Ekvator) olan kuş uçuşu uzaklığı L merkezinden daha azdır.
  5. E
    21 Haziran tarihinde L merkezinde yaşanan gündüz süresi K merkezinden daha uzundur.

Answer

K merkezinin daha güneyde, L merkezinin ise daha kuzeyde yer aldığı tespit edildiğinden; K merkezinde güneş ışınlarının düşme açısının L'den daha dar olması coğrafi olarak imkansızdır.
Verilen bilgilere göre K merkezi daha güneyde (Ekvator'a yakın), L merkezi ise daha kuzeyde (Kutba yakın) yer almaktadır. Türkiye'nin bulunduğu enlemlerde (36∘−42∘36^\circ - 42^\circ K), güneydeki bir merkez güneş ışınlarını her zaman kuzeydeki bir merkezden daha dik (büyük) açıyla alır. Dolayısıyla güneydeki K merkezinde güneş ışınlarının düşme açısının L'den daha dar (küçük) olması matematiksel olarak mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
Merkezlerin enlem konumlarını belirle.
K merkezinde çizgisel hızın fazla olması onun güneyde, L merkezinde Kutup Yıldızı açısının büyük olması onun kuzeyde olduğunu gösterir.
Çizgisel hız Ekvator'a yaklaştıkça artar, Kutup Yıldızı'nın açısı ise enlem derecesine eşittir (kuzeye gidildikçe artar).
2
Tan/Gurup ve Süre farkı özelliklerini karşılaştır.
L merkezinin (Kuzey) alacakaranlık süresi ve gece-gündüz farkı daha fazladır.
Enlem etkisiyle kutba yaklaşıldıkça çizgisel hız azaldığı için tan/gurup uzar, eksen eğikliği nedeniyle de süre farkı artar.
3
Güneş ışınlarının düşme açısını analiz et.
K merkezi (Güney), her zaman güneş ışınlarını L merkezinden (Kuzey) daha büyük açıyla alır.
Türkiye Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde olduğu için güneyden kuzeye gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı daima daralır.

Key Concept

Enlem Etkisi ve Matematik Konum Sonuçları

Hints

1
Çizgisel dönüş hızının Türkiye'de Hatay'dan Sinop'a doğru nasıl değiştiğini düşünün.
2
Kutup Yıldızı'nın görünüm açısı sadece Kuzey Yarım Küre'de gözlemlenir ve o yerin enlem derecesini verir.
3
Güneş ışınlarının düşme açısı Ekvator'dan kutuplara doğru daralır; bu durum Türkiye'de güneyden kuzeye gidildikçe açının küçülmesi demektir.

Practice More

Aynı merkezlerin 21 Mart tarihindeki gölge boyu değişimlerini ve yerçekimi ivmelerini karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.

Alternative Method

Mantık süzgeci yöntemi: Önce verilerden K=Güney, L=Kuzey sonucuna varın. Ardından şıklarda 'Kuzeyde artan/uzayan' özellikleri L için, 'Güneyde büyük olan' özellikleri K için doğrulayın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Paraleller ve Enlem Etkileri

More questions from this topic