Examkin

Question

Difficulty: HardSözcükte Yapı

Tarihî (I) kaydı titizlikle incelerken belgenin (II) aslına sadık kalması ve (III) hükmü doğru yorumlaması, genç araştırmacının (IV) zihnini oldukça meşgul etmiş; bu durum (V) çevresindekiler tarafından takdirle karşılanmıştır.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VAnswer

Answer

Cümledeki beşinci sözcük olan 'çevresindekiler' türemiş yapılıyken, diğerleri basit yapılıdır.
Beşinci sözcük olan 'çevresindekiler' sözcüğünün kökü 'çevir-' fiilidir. Bu kök, '-e' fiilden isim yapım ekini alırken ünlü düşmesine uğramış ve 'çevre' gövdesine dönüşmüştür. Ayrıca '-ki' sıfat yapan yapım ekini de almıştır. En az bir yapım eki aldığı için bu sözcük türemiş yapılıdır. Diğer dört sözcük ise (kayıt, asıl, hüküm, zihin) sadece çekim ekleri alarak ünlü düşmesine uğradıkları için basit yapılıdırlar.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin köklerini ve uğradıkları ses olaylarını belirleyin.
'kaydı' (kayıt), 'aslına' (asıl), 'hükmü' (hüküm), 'zihnini' (zihin) ve 'çevresindekiler' (çevir-) köklerinden gelmektedir. Hepsi ünlü düşmesine uğramıştır.
Ses olayları bazen yapım ekleri bazen de çekim ekleri nedeniyle oluşabilir; bu ayrımı yapmak için kök-ek analizi şarttır.
2
Sözcüklerin aldıkları eklerin türünü (yapım/çekim) inceleyin.
İlk dört sözcük sadece iyelik ve hal ekleri (çekim ekleri) almıştır. Beşinci sözcük ise 'çevir-' kökünden '-e' yapım ekiyle türetilmiştir.
Sözcük yapısı belirlenirken yapım eki alıp almadığına bakılır.
3
Sözcükleri yapı bakımından kategorize edin.
I, II, III ve IV numaralı sözcükler 'basit'; V numaralı sözcük ise 'türemiş' yapılıdır.
Yapım eki alan sözcükler türemiş, almayanlar ise basit kabul edilir.

Key Concept

Sözcük Yapısı ve Ses Olayı İlişkisi
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Sözcükte Yapı

More questions from this topic