Türkiye’nin coğrafi özellikleri incelendiğinde; bazı durumların mutlak (enlem-boylam) konumun bir sonucu olduğu, bazı durumların ise yer şekilleri, yükselti ve denizellik gibi göreceli konum faktörlerine bağlı olarak şekillendiği görülür. Özellikle iklim elemanları ve ekonomik faaliyetlerin dağılışı üzerinde bu iki konumun etkilerini birbirinden ayırt etmek coğrafi analiz açısından kritiktir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin göreceli (özel) konumunun sonuçları arasında yer almaz?
- AAynı gün içerisinde farklı bölgelerde farklı mevsim özelliklerinin (kar yağışı, güneşli hava gibi) bir arada yaşanabilmesi
- BBatıdan doğuya doğru gidildikçe tarım ürünlerinin olgunlaşma ve hasat sürelerinin belirgin şekilde uzaması
- Kış mevsiminde, orta kuşakta yer alınmasına bağlı olarak kuzeyden gelen soğuk ve güneyden gelen sıcak hava kütlelerinin karşılaşmasıyla cephe yağışlarının görülmesiAnswer
- DKaradeniz ve Akdeniz kıyılarında dağların uzanışına bağlı olarak nemli havanın iç kesimlere girememesi ve kıyı ile iç kesimler arasında iklim farkı oluşması
- EKısa mesafelerde yer şekillerinin ve yükseltinin değişmesi sonucunda bitki örtüsü ve toprak tiplerinin çeşitlilik göstermesi
Answer
Orta kuşakta yer alınmasına bağlı olarak kış mevsiminde cephe yağışlarının görülmesi durumu, Türkiye'nin mutlak (matematiksel) konumunun bir sonucudur ve göreceli konumla açıklanamaz.
Cephe (frontal) yağışları, bir ülkenin bulunduğu matematiksel kuşak ile ilgilidir. Türkiye 30°-60° enlemleri arasındaki orta kuşakta yer aldığı için kutup yönünden gelen soğuk hava ile ekvator yönünden gelen sıcak hava kütlelerinin karşılaşma alanıdır. Bu durum tamamen mutlak (matematiksel) konumun sonucudur ve yer şekilleri veya yükselti ile değişmez.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mutlak (Matematiksel) ve Göreceli (Özel) Konum Ayrımı
Hints
1
Bir özelliğin 'mutlak konum' mu yoksa 'göreceli konum' mu olduğunu anlamak için o durumun enlem/boylamla mı yoksa yükselti/denizellikle mi ilgili olduğuna bakın.
2
KPSS'de en çok karıştırılan ikili 'Dört mevsimin yaşanması' (Mutlak) ve 'Aynı anda farklı mevsim özelliklerinin görülmesi' (Özel) ayrımıdır.
3
Seçeneklerdeki 'cephe yağışları' ifadesi, Türkiye'nin Dünya üzerindeki genel kuşak konumuyla (Orta Kuşak) ilgili olan tek maddedir.
Practice More
Türkiye'nin matematiksel konumuna bağlı olarak ortaya çıkan diğer sonuçları (Bakı yönü, gölge yönü, çizgisel hız gibi) tekrar ederek bu kavramsal ayrımı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s