Question

Difficulty: MediumSes Bilgisi

Ünlü ressam, tablosundaki renklerin parlaklığını korumak amacıyla fırçasını büyük bir ustalıkla kullanıyor; her dokunuşta doğanın eşsizliğini tuvale yansıtıyor, aklındaki imgeleri betimlerken zamanın nasıl geçtiğini anlamıyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz benzeşmesi
  3. C
    Ünsüz yumuşaması
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiAnswer

Answer

Metinde 'aklındaki' kelimesinde ünlü düşmesi, 'dokunuşta' ve 'geçtiğini' kelimelerinde ünsüz benzeşmesi, 'parlaklığını', 'eşsizliğini' ve 'geçtiğini' kelimelerinde ünsüz yumuşaması, 'anlamıyordu' kelimesinde ise ünlü daralması bulunmaktadır; ancak ünsüz türemesine dair bir örnek yoktur.
Verilen parçada 'aklındaki' (akıl) kelimesinde ünlü düşmesi, 'dokunuşta' (ş-t) ve 'geçtiğini' (ç-t) kelimelerinde ünsüz benzeşmesi, 'parlaklığını', 'eşsizliğini' ve 'geçtiğini' (k-ğ) kelimelerinde ünsüz yumuşaması, 'anlamıyordu' (anla-ma-yor) kelimesinde ise ünlü daralması örneklenmiştir. Ancak bir ünsüzün ikizleşmesiyle oluşan ünsüz türemesi (örneğin: hissetmek, reddetmek, sırrı) metinde yer almamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki sözcükleri eklerine ayırarak ses olaylarını tespit etmek.
Birden fazla sözcükte farklı ses olayları belirlendi.
Parçada hangi ses olaylarının yer aldığını netleştirmek gerekir.
2
'Aklındaki' sözcüğünü incelemek.
Akıl + ın + daki -> Aklındaki (ı düşmüş).
Ünlü düşmesi örneğini doğrulamak.
3
'Dokunuşta' ve 'Geçtiğini' sözcüklerini incelemek.
Dokunuş-da -> Dokunuşta; Geç-dik -> Geçtik.
Sert ünsüzlerin yan yana gelmesiyle oluşan ünsüz benzeşmesini bulmak.
4
'Parlaklığını', 'Eşsizliğini' ve 'Geçtiğini' sözcüklerini incelemek.
Parlaklık-ı -> Parlaklığı; Eşsizlik-i -> Eşsizliği; Geçtik-i -> Geçtiği.
Sert ünsüzün (k) ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşadığını (ğ) görmek.
5
'Anlamıyordu' sözcüğünü incelemek.
Anla-ma-yor -> Anlamıyor.
Olumsuzluk ekinin '-yor' etkisiyle daralmasını (daralma) tespit etmek.

Key Concept

Ses olaylarının metin üzerinde tespiti ve ayırt edilmesi.

Hints

1
Önce fiillerdeki şimdiki zaman ekine (-yor) bakarak daralma olup olmadığını kontrol edin.
2
'Geçtiğini' kelimesine dikkat edin; bu kelimede iki farklı ses olayı bir arada bulunmaktadır.
3
Metinde 'akıl' kelimesinin nasıl yazıldığına odaklanmak sizi ünlü düşmesine götürecektir.

Practice More

Benzer metinlerde ünsüz türemesi ve ünlü türemesi arasındaki farkı pekiştirmek için 'biricik' ve 'hissiyat' gibi örnekleri inceleyin.

Alternative Method

Sözcüklerin kök hallerini düşünerek gelen eklerin kökte veya ekte ne gibi değişikliklere yol açtığını tek tek not edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question