Karahanlılar, Orta Asya Türk geleneklerini İslami değerlerle sentezlerken sadece kurumsal yapıda değil, edebî ve siyasi meşruiyet alanında da özgün yaklaşımlar sergilemişlerdir. Özellikle Yusuf Has Hacib tarafından yıllarında kaleme alınan *Kutadgu Bilig* adlı eserde, Türklerin efsanevi hükümdarı Alp Er Tunga'nın, İranlıların *Şehname* adlı destanındaki "Efrasiyab" karakteri ile özdeşleştirildiği görülmektedir.
Bu edebî ve siyasi eşleştirmenin Karahanlı devlet felsefesi açısından temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- Türk tarihini ve hanedan kökenini köklü bir medeniyet havzasıyla ilişkilendirerek, bölgedeki Pers (İran) kültürel nüfuzuna karşı tarihsel bir meşruiyet ve üstünlük zemini inşa etmekAnswer
- Bİslamiyet öncesi Gök Tanrı inancına ait "Kut" anlayışını tamamen terk ederek, yerine İslam hukukuna dayalı "Zıllullah" kavramını mutlak resmî ideoloji haline getirmek
- CDivan-ı Lügati't-Türk'te savunulan "Türk dilinin Arapça ile at başı gittiği" tezini kanıtlamak amacıyla farklı milletlerin mitolojilerini dil bilimi açısından karşılaştırmak
- DGöçebelikten yerleşik hayata geçiş sürecinde yaşanan toplumsal direnci kırmak için mitolojik kahramanları yerleşik toplum modelleri olarak halka sunmak
- ETalas Savaşı sonrası Abbasiler ile kurulan siyasi ittifakı güçlendirmek adına ortak bir tarih bilinci oluşturarak Bizans'a karşı diplomatik üstünlük kazanmak
Answer
Türk tarihini köklü bir medeniyetle ilişkilendirerek Pers kültürel nüfuzuna karşı meşruiyet zemini inşa etmek
Karahanlılar (Afrasiyab Oğulları), egemenlik kurdukları coğrafyada kendilerini dışlanmış bir güç olarak değil, o bölgenin kadim destanlarında yer alan meşru hükümdarların (Efrasiyab) devamı olarak sunmuşlardır. Bu sayede Pers kültürel hegemonyasına karşı tarihsel bir direnç noktası oluşturmuş ve Türk hanedan yapısına evrensel bir soyluluk zemini kazandırmışlardır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karahanlılarda Siyasi Meşruiyet ve Kültürel Sentez (Afrasiyab Hanedanı İddiası)
Hints
1
Karahanlıların bir diğer adının 'Afrasiyab Oğulları' olduğunu hatırlayın.
2
Efrasiyab, İranlı şair Firdevsi'nin Şehname'sinde Türklerin (Turanlıların) büyük hükümdarı olarak geçer.
3
Yeni feth edilen bir bölgede (Maveraünnehir), oranın yerel kültürü karşısında hanedanın 'biz buraya yabancı değiliz, tarihimiz bu topraklarla birdir' deme ihtiyacını düşünün.
Practice More
Karahanlılarda ikili teşkilatın devam etmesi ile İslamiyet sonrası 'Hakan' unvanının yanına 'Sultan'ın eklenmesi arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s